ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

 

Συνεδρίαση του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου του Αρείου Πάγου της 2-5-2017

 

    Για τις μεταθέσεις των Ειρηνοδικών (Α', Β', Γ' και Δ' τάξης) καθώς και για τις τοποθετήσεις των νεοπροσληφθέντων Δόκιμων Ειρηνοδικών Δ' Τάξης, το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου θα συνεδριάσει την Τρίτη 2 Μαΐου 2017.

                                                                      Αθήνα, 24-3-2017

Χρήστος Τζανερρίκος, Πρόεδρος Εφετών

Χαράλαμπος Μαυρίδης, Εφέτης

Ευάγγελος Κασαλιάς, Αντεισαγγελέας Εφετών

Χρήστος Παπαδήμας, Πρωτοδίκης

Σταματία Γκαρά-Δημουλέα, Ειρηνοδίκης

Εκλεγμένα Μέλη του Δ.Σ. της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΘΕΝ ΕΣΧΕΣ

 Παράταση έως 30-6- 2017

 

Άρθρο

«ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΕΩΝ

ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΛΩΣΕΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ»

Με την προτεινόμενη διάταξη, κατ' εξαίρεση, και ειδικώς για την

υποβολή των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης του έτους 2016

(χρήση 2015] του Ν. 3213/2003 (Α'309) και των δηλώσεων οικονομικών

συμφερόντων του άρθρου 229 του Ν. 4281/2014 (Α'160) παρατείνεται η

προθεσμία λήξης της υποβολής δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης

και δηλώσεων οικονομικών συμφερόντων, προκειμένου να συνεχιστεί η

απρόσκοπτη υποβολή των δηλώσεων από τους υπόχρεους, λόγω

εκκρεμών αιτήσεων ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της

Επικρατείας σχετικών με τις ως άνω δηλώσεις.

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

Στο Σχέδιο Νόμου με τίτλο : «Τροποποιήσεις διατάξεων της δασικής

νομοθεσίας και άλλες διατάξεις»

Προτεινόμενη διάταξη

Άρθρο....

«ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΕΩΝ

ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΛΩΣΕΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ»

Η φράση «έως και την 13η Απριλίου 2017» του άρθρου τρίτου του ν.

4448/2017 (Α' 1) αντικαθίσταται από τη φράση «έως και την 30η Ιουνίου

2017».

Οι Δικαστικοί Λειτουργοί επιτελούν έργο βαρύ, επίπονο και σπουδαίο. Και ασκούν τα καθήκοντά τους με ευσυνειδησία, παρά τις δύσκολες συνθήκες εργασίας και τα καθημερινά προβλήματα, τα οποία έχουν διογκωθεί κατά τα τελευταία χρόνια της μεγάλης οικονομικής κρίσης, την οποία από τους πρώτους εβίωσαν οι ?Ελληνες Δικαστές, με τις υπερβολικές, κατά το έτος 2012, περικοπές του Μισθολογίου τους,τοοποίο, μετά από αγώνα των Δικαστικών Ενώσεων, αποκαταστάθηκε.

Το μεγαλύτερο από τα προβλήματα αυτά στη Δικαιοσύνη εξακολουθεί να παραμένει η καθυστέρηση στην απονομή της, για την οποία, ασφαλώς τη μικρότερη ευθύνη φέρουν οι Δικαστικοί Λειτουργοί. Οι Δικαστές και Εισαγγελείς εργάζονται καθημερινά χωρίς ωράριο, χωρίς Κυριακές και αργίες, σε βάρος της προσωπικής και οικογενειακής τους ζωής, για να ανταπεξέλθουν στα καθήκοντά τους. Πλην όμως, ο φόρτος εργασίας, οι χιλιάδες υποθέσεις –αστικές και ποινικές–και η αυξανόμενη βαρύτητα αυτών, η πολυνομία, οι δύσκολες συνθήκες εργασίας, λόγω των μεγάλων ελλείψεων σε προσωπικό και σε υλικοτεχνική και κτιριακή υποδομή είναι από τους παράγοντες, που δημιουργούν την καθυστέρηση.

Παρακολουθούμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον το αποτέλεσμα που θα φέρει στην επιτάχυνση, η εφαρμογή του νέου Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Οι πρώτες εκτιμήσεις είναι θετικές. Μετά την εφαρμογή για μερικούς μήνες ακόμη νομίζω ότι θα μπορούμε να έχουμε πιο σαφή και ασφαλή κρίση. Γνωρίζω πολύ καλά τον αυξημένο φόρτο εργασίας, που αντιμετωπίζετε κ. συνάδελφοι, σε όλους τους βαθμούς, κατά την τρέχουσα δικαστική χρονιά, λόγω και της συσσώρευσης των υποθέσεων από την προηγούμενη δικαστική χρονιά. Αυτή ήταν και η κύρια αιτία, που εζήτησα και ανταποκρίθηκε άμεσα στο αίτημα ο Υπουργός κ. Κοντονής, για την αύξηση κατά τέσσερις (4), των οργανικών θέσεων των Αρεοπαγιτών και τον ευχαριστώ και δημόσια για τον λόγο αυτό. Οι θέσεις αυτές ήδη ψηφίσθηκαν και δρομολογείται η διαδικασία της υλοποίησής τους, ώστε μέσα στον Ιανουάριο να μπορεί να συνεδριάσει το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, για τις αντίστοιχες προαγωγές, με αντίστοιχες κάθετες προαγωγές, στους με επόμενους βαθμούς. Το ίδιο αναγκαίες είναι οι αυξήσεις και στους λοιπούς βαθμούς, συζητήσαμε ήδη με τον κ. Υπουργό για την άμεση αύξηση κατά οκτώ (8) των οργανικών των Προέδρων Εφετών, κατά δέκα έξη (16) των Εφετών, είναι απαραίτητες για την καλύτερη στελέχωση του Ειδικού Ποινικού Τμήματος του Εφετείου Αθηνών, του οποίου, λόγω των σοβαρών υποθέσεων, που διαρκούν επί μακρό χρονικό διάστημα, οι ποινικοί Δικαστές δεν επαρκούν, καθώς και ορισμένων ακόμη Εφετείων, καθώς και των Προέδρων Πρωτοδικών, κατά δέκα πέντε (15). Είναι, επίσης, απαραίτητο, στην επόμενη σειρά της Σχολής Δικαστών, να αυξηθεί ο αριθμός των εισαγομένων ωστε να καλυφθούν, επιτέλους, τα υπάρχοντα κενά (35), τα οποία, σε συνάρτηση και με τα κενά που δημιουργούνται κάθε δικαστικό έτος, από τις άδειες κυήσεως-τοκετού και γονικές, δημιουργούν ένα σοβαρό πρόβλημα. Και επίσης, το ίδιο απαραίτητο είναι να καλυφθούν άμεσα τα υπάρχοντα τριάντα έξη (36) κενά από τον πίνακα επιτυχόντων του τελευταίου διαγωνισμού, ο οποίος πρέπει να εξακολουθήσει να ισχύει, στις θέσεις των Ειρηνοδικών, διότι επίσης γνωρίζω και αναγνωρίζω ότι εξίσου μεγάλο φόρτο εργασίας έχουν και οι Ειρηνοδίκες, κυρίως λόγω του μεγάλου αριθμού των υποθέσεων των υπερχρεωμένων οφειλετών.

Επίσης, σοβαρό πρόβλημα είναι οι ελλείψεις στις κτιριακές υποδομές πολλών Δικαστικών Καταστημάτων. (Πλημμύρισαν τα Δικαστήρια του Πρωτοδικείου Αθηνών, του Εφετείου Αθηνών και του Αρείου Πάγου). Επιλήφθηκε άμεσα ο Υπουργός και ο Γενικός Γραμματέας κ. Σάρλης. Πρέπει να διατεθούν κονδύλια για τις απαιτούμενες επισκευές και συντήρηση του Πρωτοδικείου Αθηνών και επίσης, πρέπει, επιτέλους, να αρχίσουν οι εργασίες για τη μεταστέγαση των Δικαστηρίων του Πειραιά.

Αναφέρομαι σε όλα αυτά τα προβλήματα, διότι ο επικεφαλής της Δικαιοσύνης, ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου δικαιούται και υποχρεούται να έχει ενδιαφέρον, να παρακολουθεί την καλή λειτουργία της Δικαιοσύνης και να συνομιλεί με τους λοιπούς πολιτειακούς παράγοντες, για να δίδονται οι κατάλληλες λύσεις. ?Όλα τα ανωτέρω ζητήματα, δηλαδή, η αύξηση των οργανικών θέσεων των Δικαστικών Λειτουργών, οι συνθήκες εργασίας, αποτελούν θεσμικά ζητήματα, όπως επίσης θεσμικό ζήτημα είναι η διασφάλιση του συνταγματικά κατοχυρωμένου μισθολογίου των Δικαστών, που εξασφαλίζει την αξιοπρεπή διαβίωσή τους και ως εκ τούτου την ανεξαρτησία τους, επίσης θεσμικό ζήτημα είναι ο σεβασμός και η εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων από την Εκτελεστική Εξουσία, επίσης θεσμικό ζήτημα είναι οι απόψεις των Προέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων, ως προς τις σχετικές με τη Δικαιοσύνη αναθεωρητέες διατάξεις του Συντάγματος. Αυτά όλα τα θεσμικά ζητήματα και όχι βεβαίως μόνον η διασφάλιση Μισθολογίου των Δικαστών, όπως κακοπροαίρετα εμφανίστηκε από ορισμένους συζητήθηκαν, πρόσφατα με τον Πρωθυπουργό, σε συνάντηση μαζί του, με αίτημα των Προέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων και της Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου, επ ? ευκαιρία της έναρξης του νέου δικαστικού έτους, και αποτέλεσμα αυτής της εποικοδομητικής συνάντησης είναι και οι οργανικές θέσεις που άμεσα στη συνέχεια ήδη εδόθηκαν, όπως προανέφερα, και αυτές που θα δοθούν, όπως επίσης αποτέλεσμα της συνάντησης είναι και η εφαρμογή της υπ ? αριθμ. 89 απόφασης του Μισθοδικείου, αίτημα το οποίο βεβαίως είχε τεθεί και από τις Δικαστικές Ενώσεις.

Δεν κατανοώ, επομένως, ούτε δικαιολογώ την ενόχληση ορισμένων για τη συνάντηση αυτή, η οποία δήθεν μπορούσε να προκαλέσει συνειρμούς περί «συναλλαγής». Κατά την άποψή μας, οι συναντήσεις του επικεφαλής της Εκτελεστικής Εξουσίας, του Πρωθυπουργού, με τους επικεφαλής της Δικαστικής Εξουσίας, προς συζήτηση των λειτουργικών προβλημάτων και των θεσμικών ζητημάτων, και προς εξεύρεση λύσεων επ ? αυτών, θα έπρεπε να είναι ευκτέο και επιθυμητό, δεδομένου ότι η ομαλή λειτουργία της Δικαιοσύνης εξασφαλίζει τη σωστή λειτουργία του Κράτους Δικαίου.

Θα πρότεινα, λοιπόν, αντί για δηλώσεις και ανακοινώσεις, με τις οποίες εκφράζεται σαφώς και μάλιστα όχι και με το ενδεδειγμένο ύφος και περιεχόμενο, η ενόχληση για το ενδιαφέρον και τις θετικές και ωφέλιμες για το Δικαστικό Σώμα ενέργειες των Προέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων και αντί για την επιθετική στάση κατά της Προέδρου του Αρείου Πάγου, θα έλεγα να υπάρξει συνεργασία για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Διότι, νομίζω, ότι από όλους γίνεται εύκολα κατανοητό ότι η συνεργασία με τους Ανώτατους Δικαστές θα φέρει την καλύτερη ικανοποίηση των αιτημάτων, ενώ αντίθετα, η ρήξη μόνο αρνητικά αποτελέσματα επιφέρει.

Επίσης, επιβάλλεται να αναπτύσσεται συνεργασία και ενότητα μεταξύ των Δικαστικών Ενώσεων. Εκφράζω λοιπόν την άποψη ότι πρέπει να επιλεγεί ο δρόμος της συνεργασίας με τους ανώτερους και ανώτατους Δικαστές. Τα κρίσιμα ζητήματα στη Δικαιοσύνη είναι όλα όσα συνοπτικά προανέφερα, και όχι ασφαλώς η νεοσύστατη ?Ενωση, η οποία ιδρύθηκε με βάση το νόμιμο και συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα των μελών της, και η οποία συνεργαζόμενη με τις άλλες Ενώσεις, θα συμβάλλει θετικά και αποτελεσματικά, στην επίλυση των προβλημάτων.

Ο σεβασμός προς τα θεσμικά όργανα και προς τους ιεραρχικά ανώτερους δεν επιβάλλεται μέσα στο Δικαστικό Σώμα. Αποτελεί έκφραση του δικαστικού ήθους.

Υπό την ιδιότητά μου, ως Προέδρου του Αρείου Πάγου αλλά και ως έχουσας υπηρετήσει επί πολλές δεκαετίες στην ?Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων, θεωρώ, ότι δικαιούμαι κ.κ. Συνάδελφοι να απευθυνθώ προς όλους εσάς και να καλέσω να επικρατήσει σύνεση και αυτοσυγκράτηση, η οποία πρέπει πάντοτε να διακρίνει τον Δικαστή καθώς και ενότητα και συνεργασία μεταξύ όλων των Δικαστικών Ενώσεων, διότι μόνον έτσι θα διασφαλισθεί το κύρος των Δικαστικών Λειτουργών αλλά και η καλύτερη προώθηση των ζητημάτων τους.

Λίγα λόγια σχετικά με το ζήτημα της αύξησης του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης: Μετά από πρόσφατες νομοθετικές ρυθμίσεις, του 2016, γίνεται δυσμενής διάκριση σε βάρος των Δικαστικών Λειτουργών, ως προς το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης. Και τούτο διότι, με νόμους που ψηφίσθηκαν κατά το 2016, το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης αυξήθηκε από το 65 ο έτος στο 67 ο έτος για όλους τους Δημοσίους υπαλλήλους, τους υπαλλήλους της Βουλής, τους Δικαστικούς υπαλλήλους, καθώς και όλους του ευρύτερου δημόσιου τομέα, όπως τραπεζικούς υπαλλήλους κ.λπ. Περαιτέρω, οι Υποθηκοφύλακες και οι Συμβολαιογράφοι έχουν όριο ηλικίας το 70 ο έτος. Επίσης, με νομοθετική ρύθμιση του 2015 και του 2016, οι Πρόεδροι και Αντιπρόεδροι των Ανεξάρτητων Αρχών και του ΑΣΕΠ έχουν όριο ηλικίας το 73 ο έτος και τα μέλη αυτών το 70 ο έτος. Μετά από τις ως άνω νομοθετικές εξελίξεις, το ισχύον νομοθετικό καθεστώς του άρθ. 88 παρ. 5 του Συντάγματος, που προβλέπει τη συνταξιοδότηση των Δικαστών στο 65ο έτος μέχρι το βαθμό του Εφέτη και στο 67ο για τους ανώτατους, βρίσκεται σε αντίθεση με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και ειδικότερα με Οδηγίες που έχουν κυρωθεί από την Ελλάδα (Οδηγία 2000/78 ΕΚ που κυρώθηκαν με το νόμο 3304/2005 και ενσωματώθηκαν εκ νέου πρόσφατα με το νόμο 4443/2016 και οι οποίες προβλέπουν (αντίστοιχα με την αρχή της ισότητας του Ελληνικού Συντάγματος), την αρχή της ίσης μεταχείρισης και της μη διάκρισης, λόγω ηλικίας, στον τομέα της εργασίας και της απασχόλησης.

Με δεδομένο δε ότι και στις περισσότερες από τις χώρες της Ευρωπαϊκής συνταξιοδότησής των Ελλάδα (από ?Ενωσης το όριο ηλικίας είναι ανώτερο, σε σχέση με την στοιχεία, τα οποία συγκεντρώνουμε, προκύπτει ότι το όριο είναι σε άλλες το 67 ο έτος για τους ανώτερους και το 70 ο έτος για τους ανώτατους και μάλιστα, με αντίστοιχη παράταση για άλλα δύο έτη, μετά από αίτηση του ενδιαφερομένου και σχετική κρίση από το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο. Αυτά λοιπόν τα ανώτερα όρια του ορίου ηλικίας υπάρχουν σε : Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία, Βέλγιο, Πολωνία, Ιρλανδία, Τσεχία, Σλοβενία, ενώ στη Γερμανία και στην Κύπρο το όριο είναι στο 67 ο έτος γενικά, και στο 68 ο για το ανώτατο Δικαστήριο και μόνο στη Γαλλία το όριο είναι το 67 ο .

Προς άρση λοιπόν, αυτής της δυσμενούς διάκρισης, την οποία, σύμφωνα με όσα προανέφερα, υφίστανται πλέον οι Δικαστικοί Λειτουργοί, θα πρέπει να εναρμονισθεί η εσωτερική έννομη τάξη με την έννομη τάξη της Ευρωπαϊκής ?Ενωσης. Το ζήτημα αυτό, όμως είναι ένα σοβαρό νομικό ζήτημα, που θα πρέπει να συζητηθεί περισσότερο. Θα έλεγα, λοιπόν, να μην υπάρξουν ακόμη τοποθετήσεις περί αντισυνταγματικότητας, πριν ακουστούν αναλυτικά και οι δικές μας απόψεις, τις οποίες σε λίγες ημέρες θα τις έχουμε καταγράψει (αναμένουμε απαντήσεις και από ορισμένες ακόμη εκ των χωρών της Ευρωπαϊκής ?Ενωσης), και θα σας καλέσουμε κύριοι συνάδελφοι, Δικαστές και Εισαγγελείς, τις Δικαστικές Ενώσεις καθώς και τους εκπροσώπους της Νομοθετικής και Εκτελεστικής Εξουσίας, για να κάνουμε μία επιστημονική συζήτηση, επί του θέματος αυτού.

Απευθυνόμενη προς εσάς κύριοι Δικαστές, θα ήθελα να σας συγχαρώ, διότι ασκείτε τα καθήκοντά σας με πλήρη ευσυνειδησία, παρά τις δύσκολες συνθήκες και τον μεγάλο φόρτο εργασίας. Συμμερίζομαι τις δυσκολίες που αντιμετωπίζετε και είμαι κοντά σας, όπως ήμουν και πάντοτε μέχρι σήμερα.

Τελειώνοντας θα ήθελα να επαναλάβω τη φράση με την οποία έκλεισα την ομιλία μου και στη Συνέλευση των Εισαγγελέων: Εξακολουθείστε την άσκηση των καθηκόντων σας με τον ίδιο τρόπο ανεξαρτησίας, αντικειμενικότητας και ευσυνειδησίας, ώστε η Δικαιοσύνη να μπορεί να εξακολουθεί να γράφεται με «Δ» κεφαλαίο.

Σας ευχαριστώ.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ταχ. Δ/νση: Λ. Αλεξάνδρας 121 115 10 Αθήνα

Πληροφορίες: Αικ. Τσιώλη-Αγγ. Νικολάου

Τηλέφωνο: 210-6419363 & 210-6419108 Φαξ: 210-6433799

E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. Αθήνα, 16 Νοεμβρίου 2016

Αρ.Πρωτ.550

Προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κύριο Σταύρο Κοντονή

ΥΠΟΜΝΗΜΑ

Κύριε Υπουργέ, Αφού σας ευχηθώ και πάλι καλή επιτυχία στο έργο σας, θα ήθελα να θέσω υπόψη σας ορισμένα επείγοντα θέματα - αιτήματα και ευελπιστώ στην άμεση ανταπόκρισή σας. Ειδικότερα: 1) Από τα στοιχεία της Γραμματείας του Αρείου Πάγου προκύπτει ότι κατά τα δύο επόμενα δικαστικά έτη (2016-17 και 2017-18) υπάρχει ιδιαίτερα μεγάλη επιβάρυνση τόσο στα πινάκια των πολιτικών όσο και των ποινικών υποθέσεων, εξαιτίας των αναβολών εκ της παρατεταμένης αποχής των Δικηγόρων. Ατυχώς, κατά κακή συγκυρία, κατά το τρέχον δικαστικό έτος, τελούν σε μακράς διάρκειας αναρρωτική άδεια ορισμένοι εκ των μελών του Αρείου Πάγου, και συγκεκριμένα ένας Αντιπρόεδρος και τρεις Αρεοπαγίτες (εκ των οποίων για έναν δεν προβλέπεται βελτίωση, λόγω χρόνιας ψυχικής νόσου), ενώ ένας Αντιπρόεδρος ασκεί καθήκοντα αποκλειστικής απασχόλησης, ως Γενικός Διευθυντής στην Εθνική Σχολή Δικαστών, με τριετή θητεία και μία Αρεοπαγίτης είναι αποσπασμένη, με καθήκοντα αποκλειστικής απασχόλησης, με διετή θητεία, στην Επιτροπή Ελέγχου των δηλώσεων «πόθεν έσχες» στη Βουλή. Αποτέλεσμα των κενών αυτών είναι να υπάρχει δυσλειτουργία και να προκύπτει κίνδυνος μεγάλης καθυστέρησης στην έκδοση των αποφάσεων. Καθίσταται, επομένως, αναγκαίο να αυξηθούν άμεσα, τουλάχιστον κατά τέσσερις (4) οι θέσεις των Αρεοπαγιτών, ώστε να συμπληρωθούν τα υπάρχοντα κενά. 2) Είναι, επίσης, απόλυτα αναγκαίο να συμπληρωθούν τα υπάρχοντα κενά των οργανικών θέσεων του πρώτου βαθμού (σύνολο τριάντα τέσσερα -34-) με αύξηση των εισαγομένων στη Σχολή Δικαστικών Λειτουργών, στην επόμενη σειρά της Σχολής. 3) Ομοίως, είναι απόλυτα αναγκαίο να συμπληρωθούν άμεσα τα υπάρχοντα κενά των οργανικών θέσεων των Ειρηνοδικών (σύνολο τριάντα έξη -36-), με πρόσληψη από τον πίνακα επιτυχόντων του τελευταίου διαγωνισμού, ο οποίος πρέπει να εξακολουθήσει να παραμένει σε ισχύ τουλάχιστον για τα δύο επόμενα έτη, δηλαδή μέχρι τον Δεκέμβριο του 2018.

Η Πρόεδρος του Αρείου Πάγου Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου

Κοινοποίηση: 1. Γενικός Γραμματέας ΥΔΔΑΔ, κ. Γεώργιος Σάρλη

Απόφαση 4 / 2017    (ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)


Αριθμός 4/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΕ TAKTIKH ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές της Α’ Σύνθεσης: Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευφημία Λαμπροπούλου, Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Χρυσούλα Παρασκευά, Αντιπροέδρους του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου, Βασίλειο Πέππα, Χαράλαμπο Μαχαίρα, Χρήστο Βρυνιώτη, Δημήτριο Γεώργα, Δημήτριο Τζιούβα, Μαρία Νικολακέα - Εισηγήτρια, Ιωάννη Φιοράκη, Αλεξάνδρα Κακκαβά, Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Ναυσικά Φράγκου, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Μαρία Παπασωτηρίου και Γεώργιο Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες (κωλυομένων των λοιπών δικαστών της σύνθεσης).
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 17 Νοεμβρίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αθανασίου Κατσιρώδη (κωλυομένης της Εισαγγελέως Ξένης Δημητρίου - Βασιλοπούλου) και της Γραμματέως Aγγελικής Ανυφαντή για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος - καθού η κλήση: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικού εκ του νόμου διαδόχου της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "... ΑΕ", της οποίας η άδεια λειτουργίας ανεκλήθη οριστικώς από την κατά νόμο Ανεξάρτητη Αρχή με την επωνυμία "Επιτροπή Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης" (ΕΠ.Ε.Ι.Α.), το οποίο εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Αργυρώ Γρατσία - Πλατή, Βασίλειο Κούρτη και Γεώργιο Μανουσάκη, οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις.
Των αναιρεσιβλήτων - καλούντων: 1)Ε. χας Θ. Ν., το γένος Δ. Σ., 2)Σ. Ν. του Ε., 3)Σ. Ν. του Ε., 4)Μ. Ν. του Ε., όλων κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Παναγιώτη Βρεττό και οι 1η και 2η εκπροσωπήθηκαν επίσης από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ηλία Κλάππα, οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις.
Του προσθέτως υπέρ του αναιρεσείοντος παρεμβαίνοντος: Σωματείου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με την επωνυμία "ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ", που εδρεύει στην… και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Ρόκα, που κατέθεσε προτάσεις.
Των προσθέτως υπέρ των αναιρεσιβλήτων παρεμβαινόντων: 1)Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΤΡΩΝ", που εδρεύει στην… και εκπροσωπείται νόμιμα, για το οποίο παραστάθηκε ο πρόεδρός του δικηγόρος Νικόλαος Παπάκος, που δεν κατέθεσε προτάσεις, 2)Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - (ΔΣΘ)", που εδρεύει στη … και εκπροσωπείται νόμιμα, για το οποίο παραστάθηκε ο πρόεδρός του δικηγόρος Νικόλαος Βελεγράκης, ο οποίος διόρισε πληρεξούσιο δικηγόρο τον Ιωάννη Κοτζαμανίδη, που κατάθεσε προτάσεις, 3) α)Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΘΗΝΩΝ", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, και β) Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ", που εδρεύει στον … και εκπροσωπείται νόμιμα, τα οποία εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους Ιωάννη Δρόσο και Αλέξανδρο Λεοντόπουλο - Βαμβέτσο, που κατέθεσαν προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-1-2009 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Άρτας και συνεκδικάστηκε με την από 4-6-2009 παρεμπίπτουσα αγωγή της "... ΑΑΕ", στη θέση της οποίας ήδη έχει υπεισέλθει το αναιρεσείον. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 74/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 345/2013 του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων.
Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε το αναιρεσείον με την από 7/1/2014 αίτησή του, καθώς και το σωματείο με την επωνυμία "ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ" με την από 2-1-2015 πρόσθετη παρέμβασή του.
Οι ως άνω προσθέτως παρεμβαίνοντες Δικηγορικοί Σύλλογοι με τις από 12/12/2014, 10/12/2014 και 16/12/2014 πρόσθετες παρεμβάσεις τους αντίστοιχα ζήτησαν όσα αναφέρονται σε αυτές.
Εκδόθηκε η 1025/2015 απόφαση του Δ’ Πολιτικού Τμήματος που παρέπεμψε το ζήτημα της συνταγματικότητας ή μη των αναφερομένων στο σκεπτικό διατάξεων του Ν. 4092/2012 και τους αντίστοιχους από το άρθρο 559 αριθμ. 1 του Κ.Πολ.Δ. δεύτερο και τρίτο κατά σειρά λόγους της αναίρεσης στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου. Mε την από 24/12/2015 κλήση των αναιρεσιβλήτων - καλούντων, η υπόθεση φέρεται στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου τούτου. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.
Οι πληρεξούσιοι των διαδίκων, αφού έλαβαν κατά σειρά το λόγο από την Πρόεδρο, ανέπτυξαν και προφορικά τους σχετικούς ισχυρισμούς τους, οι οποίοι αναφέρονται και στις προτάσεις τους.
Οι πληρεξούσιοι του αναιρεσείοντος κατέθεσαν έγγραφο με το οποίο ζήτησαν να αναβληθεί η έκδοση απόφασης, να παραπεμφθούν τα ανακύπτοντα ζητήματα ερμηνείας του ενωσιακού δικαίου στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μαζί με τον πληρεξούσιο του προσθέτως υπέρ αυτού παρεμβαίνοντος την παραδοχή της αίτησης και της πρόσθετης παρέμβασης, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων και των προσθέτων υπέρ αυτών παρεμβαινόντων την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την παραδοχή των προσθέτων παρεμβάσεων τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη του.
Ο Εισαγγελέας, αφού έλαβε τον λόγο από την Πρόεδρο, πρότεινε να απορριφθούν ως αβάσιμοι οι δεύτερος και τρίτος λόγοι της αίτησης αναίρεσης.
Κατόπιν αυτών η Πρόεδρος έδωσε εκ νέου το λόγο στους πιο πάνω πληρεξούσιους των διαδίκων, οι οποίοι αναφέρθηκαν σε όσα προηγουμένως είχαν αναπτύξει.
Kατά την 16η Μαρτίου 2017, ημέρα που συγκροτήθηκε το Δικαστήριο αυτό προκειμένου να διασκεφθεί για την ανωτέρω υπόθεση, ήταν παρόντες όλοι οι συμμετασχόντες στη συζήτηση την υπόθεσης, κατ’ άρθρο 23 παρ.2 του ν. 1756/1988, όπως ισχύει με την τροποποίηση με το άρθρο 44 του ν. 3659/2008 και συνεπώς το Δικαστήριο είχε την εκ του νόμου απαρτία για να διασκεφθεί.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την υπ’ αριθ. 1025/2015 απόφαση του Δ’ Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου παραπέμφθηκαν στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 100 παρ.5 του Συντάγματος, 563 παρ.2 εδ.β’ του ΚΠολΔ και 23 παρ.2 εδ.γ’ και δ’ του Ν.1756/1988 οι από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ δεύτερος και τρίτος κατά σειρά λόγοι της από 7-1-2014 αίτησης του ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" για αναίρεση της υπ’ αριθ.345/2013 απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων, εκδοθείσας κατά την διαδικασία για ζημίες από αυτοκίνητο, καθώς και από τη σύμβαση της ασφάλισής του(681 Α ΚΠολΔ), αφού απερρίφθησαν οι πρώτος και πέμπτος λόγοι του αναιρετηρίου, διότι το ανωτέρω Τμήμα του Αρείου Πάγου αρνείται κατά πλειοψηφία (τέσσερα προς ένα) να εφαρμόσει τις διατάξεις του άρθρου 4 εδ.γ’ του Ν.4092/2012 ως αντισυνταγματικές, επιφυλασσόμενο να αποφασίσει για τον εναπομείναντα προς έρευνα τέταρτο κατά σειρά λόγο της αναίρεσης. Η υπόθεση νόμιμα φέρεται προς συζήτηση με την από 24-12-2015 κλήση των αναιρεσιβλήτων.
Στην προκειμένη περίπτωση επί της από 5-1-2009 (αριθ.εκθ.καταθ…./2009) αγωγής των ήδη αναιρεσιβλήτων κατά των Ν. Μ., Ε. Μ., οι οποίοι δεν είναι πλέον διάδικοι στην αναιρετική δίκη και της ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "... AAE", στην δικονομική θέση της οποίας υπεισήλθε, ως εκ του νόμου διάδοχος αυτής (αρθ.25 παρ.4 Ν.489/1976), το ήδη αναιρεσείον, εξεδόθη η υπ’ αριθ.74/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Άρτας, με την οποία έγινε κατά ένα μέρος δεκτή η ανωτέρω αγωγή αποζημίωσης από αδικοπραξία (τροχαίο ατύχημα) των ήδη αναιρεσιβλήτων και επιδικάσθηκαν σ’ αυτές ως χρηματική ικανοποίηση για την ψυχική οδύνη που υπέστησαν από τον θάνατο συγγενούς τους (συζύγου και αδελφού) ποσά 40.000 ευρώ για την πρώτη (σύζυγο του θανόντος), 25.000 ευρώ για την δεύτερη και 15.000 ευρώ για κάθε μία των λοιπών (αδελφές του θανόντος). Κατά της αποφάσεως αυτής του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου ασκήθηκε η από 31-5-2010 (υπ’ αριθ. εκθ. καταθ. …/2010) έφεση του ήδη αναιρεσείοντος ΝΠΙΔ "Επικουρικό Κεφάλαιο" και η δια των προτάσεων αντέφεση των εναγουσών, επ’ αυτών δε εξεδόθη η προσβαλλόμενη υπ’ αριθ.345/2013 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων, η οποία αφού απέρριψε κατ’ ουσίαν την έφεση, δέχθηκε την αντέφεση και επεδίκασε στις ενάγουσες για την προαναφερθείσα αιτία τα ποσά των 100.000 ευρώ για την πρώτη, 60.000 ευρώ για την δεύτερη και 40.000 ευρώ για κάθε μία από τις τρίτη και τέταρτη των εναγουσών-αντεκκαλουσών, αρνήθηκε δε το ανωτέρω δικαστήριο να εφαρμόσει τις διατάξεις του άρθρου 4 εδ.γ’ του Ν.4092/2012 ως αντίθετες στο Σύνταγμα, το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και την ΕΣΔΑ.
Με τους δεύτερο και τρίτο λόγους της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, οι οποίοι, όπως προαναφέρθηκε, παραπέμφθηκαν ενώπιον της παρούσης Τακτικής Ολομέλειας του Αρείου Πάγου με την ως άνω απόφαση του Δ’ Τμήματος αυτού προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ αιτίαση, συνισταμένη στην από το Εφετείο εσφαλμένη, κατά το αναιρεσείον "Επικουρικό Κεφάλαιο", ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 4 εδάφ. γ’ του Ν.4092/2012, με το οποίο αντικαθίσταται η παράγραφος 2 του άρθρου 19 του ΠΔ/τος 237/1986 και με το οποίο τέταρτο άρθρο εισάγονται ποσοτικοί περιορισμοί α)ως προς το ύψος του ποσού της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης το οποίο οφείλεται από το Επικουρικό Κεφάλαιο, το οποίο υπεισέρχεται στη δικονομική θέση της ασφαλιστικής εταιρείας, η οποία πτώχευσε ή της οποίας ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας, περιορισμός ο οποίος ισχύει και για τις γεγενημένες ήδη μέχρι του χρόνου ισχύος του ως άνω νόμου αξιώσεις, πλην αυτών για τις οποίες έχει ήδη εκδοθεί οριστική απόφαση (2ος λόγος) και β)ως προς το ποσοστό του οφειλόμενου τόκου, τόσο για το πιο πάνω ποσό, όσο και γενικότερα για την οφειλόμενη από αυτό (Επικουρικό Κεφάλαιο) αποζημίωση (3ος λόγος).
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης στην δικάσιμο της 16-1-2015 εμφανίσθηκαν οι Δικηγορικοί Σύλλογοι α)Αθηνών και Πειραιώς, με το από 16-12-2014 κοινό δικόγραφό τους, β)Πατρών με το από 12-12-2014 δικόγραφο και γ)Θεσσαλονίκης, με το από 10.12.2014 δικόγραφο, οι οποίοι άσκησαν πρόσθετες υπέρ των αναιρεσιβλήτων παρεμβάσεις, με τις οποίες α) επικαλούμενοι την διάταξη του άρθρου 90 περ. ζ’ του Κώδικα Δικηγόρων και β) ισχυριζόμενοι ότι το ζήτημα της συνταγματικότητας ή μη και συνακόλουθα του εύρους της εφαρμογής των διατάξεων του. γ" εδαφίου του άρθρου τέταρτου του Ν. 4092/2012, με το οποίο αντικαθίσταται η παράγραφος 2 του άρθρου 19 του ΠΔ/τος 237/1986 και με το οποίο τέταρτο άρθρο εισάγονται ποσοτικοί περιορισμοί α) ως προς το ύψος του ποσού της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης το οποίο οφείλεται από το Επικουρικό Κεφάλαιο, που υπεισέρχεται στη δικονομική θέση της ασφαλιστικής εταιρίας η οποία πτώχευσε ή της οποίας ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας, και β) ως προς το ποσοστό του οφειλομένου τόκου, τόσο για το πιο πάνω ποσό όσο και γενικότερα για την οφειλόμενη υπ’ αυτού (Επικουρικού Κεφαλαίου) αποζημίωση, είναι ζητήματα γενικότερου κοινωνικού και οικονομικού ενδιαφέροντος που αφορούν την προστασία κάθε θύματος τροχαίου ατυχήματος, αλλά και των συγγενών αυτού, ζητούν την απόρριψη των δεύτερου και τρίτου κατά σειρά λόγων της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, με τους οποίους προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. αιτίαση, συνισταμένη στην από το Εφετείο εσφαλμένη - κατά το αναιρεσείον "Επικουρικό Κεφάλαιο" - ερμηνεία και εφαρμογή των επίμαχων διατάξεων του ως άνω άρθρου 4, εδάφ. γ’ , του Ν. 4092/ 2012.
Επίσης, το μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα σωματείο με την επωνυμία "Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος", με το από 2.1.2015 δικόγραφο, άσκησε πρόσθετη υπέρ του αναιρεσείοντος Επικουρικού Κεφαλαίου παρέμβαση, με την οποία επικαλούμενο α) ότι μέλη του (παρεμβαίνοντος σωματείου) είναι υποχρεωτικά όλες οι ασφαλιστικές εταιρίες που ασκούν εργασίες ασφάλισης αυτοκινήτων, οι οποίες και επιβαρύνονται δυνάμει του νόμου (άρθρα 18 § 1, 20 § 1 του Ν. 489/1976) με χρηματική εισφορά για την λειτουργία του αναιρεσείοντος και ότι η κατάφαση της συνταγματικότητας και εντεύθεν της εφαρμογής των προαναφερομένων επίμαχων διατάξεων του άρθρου τέταρτου, εδάφ.γ’ , του Ν. 4092/2012 εμφανίζεται ως απολύτως αναγκαία, όχι μόνο για τη σωστή λειτουργία του Επικουρικού Κεφαλαίου αλλά και για την ίδια την επιβίωση αυτού και β) ότι ως εκ τούτου η έκβαση της ανοιγείσας δίκης αφορά τα συμφέροντα του συνόλου των ασφαλιστικών εταιριών - μελών του που ασκούν εργασίες ασφάλισης από ατυχήματα αυτοκινήτων, ζητεί την αποδοχή της αίτησης αναίρεσης. Οι ανωτέρω πρόσθετες παρεμβάσεις κρίθηκαν παραδεκτές και συνεκδικάσθηκαν με την αναίρεση. Ήδη δε όλοι οι προαναφερθέντες προσθέτως παρεμβάντες παρενέβησαν προσθέτως υπέρ των αυτών ως άνω διαδίκων παραδεκτά και ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου.
Στο άρθρο 3 § 1 της Οδηγίας 72/166/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 24.4.1972 "περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με την ασφάλιση της αστικής ευθύνης που προκύπτει από την κυκλοφορία των αυτοκινήτων οχημάτων και με τον έλεγχο της υποχρεώσεως προς ασφάλιση της ευθύνης αυτής" προβλέπεται, ότι κάθε κράτος μέλος λαμβάνει... όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε η αστική ευθύνη, σχετική με την κυκλοφορία οχημάτων με συνήθη στάθμευση στο έδαφος του να καλύπτεται από ασφάλιση". Η υποχρέωση αυτή καλύπτεται με την πρόβλεψη της υποχρεωτικής κάλυψης με ασφάλιση του κυρίου ή κατόχου του αυτοκινήτου της έναντι τρίτων αστικής ευθύνης (άρθρ. 2 επ. Ν. 489/1976), καθώς και με την πρόβλεψη ποινικής και διοικητικής ευθύνης των προαναφερομένων κυρίου ή κατόχου σε περίπτωση κυκλοφορίας ανασφάλιστου αυτοκινήτου (άρθρ. 12 του ως άνω νόμου). Περαιτέρω, στο άρθρο 1 § 4 της 84/5/ΕΟΚ δεύτερης Οδηγίας του Συμβουλίου της 30.12.1983 "Για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών των σχετικών με την ασφάλιση της αστικής ευθύνης που προκύπτει από την κυκλοφορία των αυτοκινήτων οχημάτων" ορίζεται ότι "κάθε κράτος μέλος ιδρύει ή εγκρίνει οργανισμό, αποστολή του οποίου είναι να αποκαθιστά, τουλάχιστον εντός των ορίων της υποχρέωσης ασφάλισης, τις υλικές ζημίες ή τις σωματικές βλάβες που προκαλούνται από όχημα αγνώστων στοιχείων ή για το οποίο δεν έχει εκπληρωθεί η υποχρέωση ασφάλισης της παραγράφου 1". Στα πλαίσια του ελληνικού δικαίου το ζήτημα τούτο είχε ήδη προβλεφθεί στα άρθρα 16 επ. του προαναφερόμενου Ν. 489/1976, που κωδικοποιήθηκε με το Π.Δ. 237/1986, με την ίδρυση νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία "Επικουρικό κεφάλαιο ασφάλισης ευθύνης από ατυχήματα αυτοκινήτων" και συντετμημένα "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ", το οποίο τελεί υπό την εποπτεία και τον έλεγχο του Υπουργού Ανάπτυξης, εδρεύει στην Αθήνα και διέπεται από τις διατάξεις του άνω νόμου.
Στη συνέχεια, μέλη του Επικουρικού Κεφαλαίου καθίστανται υποχρεωτικά οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις που ασκούν ασφάλιση αστικής ευθύνης από ατυχήματα αυτοκινήτων, καθώς και τα Ν.Π.Δ.Δ. ή οι οργανισμοί κοινής ωφέλειας των οποίων τα οχήματα εξαιρούνται της υποχρεωτικής ασφάλισης (άρθρ. 18 Ν. 489/1976), για την εκπλήρωση δε του σκοπού του επιβάλλεται εκ του νόμου εισφορά υπέρ αυτού, το ανώτατο όριο της οποίας καθορίζεται με την εκάστοτε απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, υπολογιζόμενη σε ποσοστό επί των καθαρών ασφαλίστρων (5% κατ’ ανώτατο όριο) του κλάδου αστικής ευθύνης από χερσαία οχήματα, η οποία βαρύνει κατά 70% τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις και κατά 30% τους ασφαλισμένους (άρθρ. 20 § 1 Ν. 489/1976). Από την νομοθεσία λοιπόν που το διέπει, τον τρόπο λειτουργίας του και τους σκοπούς που εξυπηρετεί, προκύπτει ότι, παρά την ιδιωτικού δικαίου νομική μορφή του, το Επικουρικό Κεφάλαιο επιτελεί κοινωνικό έργο. Με τις διατάξεις των άρθρων 5, 6 §§ 1, 2, 5, 6 και 10 § 1 του ΠΔ/τος 237/1986 καθιερώθηκε η υποχρεωτική ασφάλιση της από αυτοκινητικά ατυχήματα ευθύνης, η οποία καλύπτει την έναντι τρίτων αστική ευθύνη εξαιτίας θανάτωσης ή σωματικής βλάβης ή ζημιών σε πράγματα, στην οποία περιλαμβάνεται και η χρηματική αξίωση για ψυχική οδύνη ή ηθική βλάβη, το δε ασφαλιστικό ποσό είναι τουλάχιστον ίσο με αυτό που καθορίζει κάθε φορά με αποφάσεις της η ΕΠ.Ε.ΙΑ για κάθε είδος κινδύνου που υπάγεται στην υποχρεωτική ασφάλιση. Εξάλλου, κατά το άρθρο 19 § 1 του ιδίου ως άνω ΠΔ/τος, το Επικουρικό Κεφάλαιο είναι υποχρεωμένο να καταβάλει στα πρόσωπα που ζημιώθηκαν την κατά την παρ.2 του άρθρου αυτού αποζημίωση λόγω θανάτωσης ή σωματικών βλαβών ή υλικών ζημιών από αυτοκινητικά ατυχήματα και σε περίπτωση που αυτά προκαλούνται από ανασφάλιστο όχημα ή από όχημα αγνώστων στοιχείων ή ασφαλισμένο σε ασφαλιστική εταιρία που πτώχευσε ή της οποίας η άδεια λειτουργίας ανακλήθηκε. Κατά την παρ. 2 του ίδιου άρθρου, όπως ίσχυε πριν την αντικατάσταση του από το Ν. 4092/2012, η αποζημίωση δεν μπορεί να υπερβεί τα κατά το άρθρο 6 παρ. 5 κατώτατα όρια ασφαλιστικών ποσών του χρόνου ατυχήματος .
Περαιτέρω, με το τέταρτο άρθρο του Ν. 4092/2012, ο οποίος, σύμφωνα με το έβδομο άρθρο αυτού, ισχύει από τη δημοσίευση του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 220 τ. Α78.11.2012), εισήχθησαν περιορισμοί στις αποζημιώσεις που καταβάλλει το Επικουρικό Κεφάλαιο σε περίπτωση πτώχευσης του ασφαλιστή ή ανάκλησης της άδειας λειτουργίας του, καθώς επίσης και περιορισμοί στο ύψος της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης. Ειδικότερα, με το στοιχείο γ’ του άνω άρθρου, αντικαταστάθηκε η παρ.2 του άρθρου 19 του Π.Δ. 237/1986 και προβλέπεται πλέον, μεταξύ άλλων, α) ότι η αποζημίωση που καταβάλλει το Επικουρικό Κεφάλαιο για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης δεν μπορεί να υπερβεί το ποσό των έξι χιλιάδων (6.000) ευρώ για κάθε δικαιούχο και β) ότι η αποζημίωση, στην περίπτωση πτώχευσης του ασφαλιστή ή άκαρπης εκτέλεσης σε βάρος του ασφαλιστή ή τέλος ανάκλησης της άδειας λειτουργίας ασφαλιστικής εταιρίας, δεν καταβάλλεται ολόκληρη, αλλά με βάση τα ποσοστά που η διάταξη αυτή λεπτομερώς καθορίζει, κυμαινόμενα μεταξύ 70% έως 90%, μη δυνάμενη να υπερβεί κατ’ ανώτατο όριο το ποσό των εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ. Με την ίδια δε αυτή διάταξη ορίστηκε περαιτέρω ότι η εν λόγω ρύθμιση "καταλαμβάνει και τις ήδη γεγενημένες αξιώσεις κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου, χωρίς πάντως να θίγει αξιώσεις που έχουν επιδικαστεί με οριστική δικαστική απόφαση" και ότι "οι τόκοι που στις περιπτώσεις της προηγουμένης παραγράφου του παρόντος άρθρου υποχρεούται να καταβάλει το Επικουρικό Κεφάλαιο υπολογίζονται σε κάθε περίπτωση με επιτόκιο έξι τοις εκατό (6%) ετησίως." Πρέπει να σημειωθεί ότι με την προεκτεθείσα διάταξη του άρθρου 1 παρ. 4 της δεύτερης Οδηγίας 84/5/ΕΟΚ κατά την οποία "κάθε κράτος μέλος ιδρύει ή εγκρίνει οργανισμό, αποστολή του οποίου είναι να αποζημιώνει, τουλάχιστον εντός των ορίων της υποχρέωσης ασφάλισης, τις υλικές ζημίες ή τις σωματικές βλάβες που προκαλούνται από οχήματα αγνώστων στοιχείων ή για τα οποία δεν έχει ολοκληρωθεί η υποχρέωση ασφάλισης που προβλέπεται στην παρ. 1" καλύπτεται και η χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης (Ολ. Α.Π. 9/1993, ΔΕΕ, C-277/12 της 24-10-2013 στην υπόθεση ... κατά ... AAS). Περαιτέρω, το άρθρο 9 παρ.1 της Κωδικοποιητικής Οδηγίας 2009/103/ΕΚ ορίζει επακριβώς ποια είναι τα ελάχιστα αυτά ποσά ασφαλιστικής κάλυψης τα οποία θα πρέπει να τηρούνται σε κάθε περίπτωση (ΔΕΚ C-348/98 Fereira thw 14-11-2000. Ακολούθως, σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος, τα δικαιώματα του ανθρώπου, ως ατόμου και ως μέλους του κοινωνικού συνόλου τελούν υπό την εγγύηση του Κράτους, ενώ οι κάθε είδους περιορισμοί που μπορούν να επιβληθούν κατά το Σύνταγμα στα δικαιώματα αυτά πρέπει να προβλέπονται είτε απευθείας από το Σύνταγμα είτε από το νόμο, εφόσον υπάρχει επιφύλαξη υπέρ αυτού και να σέβονται την αρχή της αναλογικότητας.
Τέλος, με το άρθρο 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης, το οποίο κυρώθηκε με το Ν.Δ. 53/1974 και έχει αυξημένη τυπική ισχύ έναντι των κοινών νόμων, ορίσθηκε ότι "παν φυσικόν ή νομικόν πρόσωπον δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του. Ουδείς δύναται να στερηθεί της ιδιοκτησίας του, ει μη δια λόγους δημόσιας ωφέλειας και υπό τους προβλεπόμενους υπό του νόμου ή των γενικών αρχών του διεθνούς δικαίου όρους. Αι προαναφερόμενοι διατάξεις δεν θίγουν το δικαίωμα κάθε κράτους να θέτει σε ισχύ νόμους, τους οποίους κρίνει αναγκαίους προς ρύθμιση της χρήσης αγαθών, σύμφωνα με το δημόσιο συμφέρον ή προς διασφάλιση της καταβολής φόρων ή άλλων εισφορών ή προστίμων". Υπό τα δεδομένα αυτά οι προεκτεθείσες διατάξεις του Ν.4092/2012 είναι ανίσχυρες για τους ακόλουθους λόγους. O καθορισμός του ποσού των 6.000 ευρώ ως ανωτάτου ορίου για ψυχική οδύνη κάθε δικαιούχου προσκρούει ευθέως στην παρ.4 του άρθρου 1 της δεύτερης Οδηγίας 84/5/ΕΟΚ, κατά την οποία "κάθε κράτος μέλος ιδρύει ή εγκρίνει οργανισμό, αποστολή του οποίου είναι να αποζημιώνει, τουλάχιστον εντός των ορίων της υποχρέωσης ασφάλισης, τις υλικές ζημιές ή τις σωματικές βλάβες που προκαλούνται από οχήματα αγνώστων στοιχείων ή για τα οποία δεν έχει εκπληρωθεί η υποχρέωση ασφάλισης που προβλέπεται στην παρ. 1", διάταξη η οποία καλύπτει και την χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, κατά τα προεκτεθέντα. Επίσης, τo επιβληθέν ανώτατο όριο των 6.000 ευρώ είναι αντίθετο και προς την αρχή της stricto sensu αναλογικότητας (άρθρο 25 § 1 εδάφ. δ’ του Συντάγματος), διότι η παρέμβαση αυτή του νομοθέτη δεν είναι πρόσφορη για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού, ήτοι για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του Επικουρικού Κεφαλαίου, αλλά ούτε και αναγκαία για την επίτευξη του σκοπού αυτού, αφού θα μπορούσε να επιτευχθεί το αποτέλεσμα αυτό με ηπιότερο τρόπο, είτε με το να προβλεφθεί μία έκτακτη επιδότηση του από τον κρατικό προϋπολογισμό, είτε με το να υποχρεωθεί αυτό να εξυγιάνει τα οικονομικά του μέσω της αύξησης των εσόδων του και του περιορισμού των λειτουργικών του δαπανών. Εξ ετέρου, η εφαρμογή της ανωτέρω ρύθμισης, η οποία περιορίζει με το ως άνω όριο την ευθύνη του Επικουρικού Κεφαλαίου και επί των ήδη γεγενημένων αξιώσεων είναι ανίσχυρη, διότι είναι αντίθετη προς το προαναφερθέν άρθρο 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, που κυρώθηκε (μαζί με τη σύμβαση) με το Ν.Δ. 53/1974 και έχει, σύμφωνα με το άρθρο 28 § 1 του Συντάγματος, αυξημένη έναντι των νόμων ισχύ. Με τη διάταξη αυτή κατοχυρώνεται ο σεβασμός της περιουσίας του προσώπου, το οποίο μπορεί να τη στερηθεί μόνο για λόγους δημόσιας ωφέλειας. Στην έννοια της περιουσίας περιλαμβάνονται όχι μόνο τα εμπράγματα δικαιώματα, αλλά και όλα τα δικαιώματα "περιουσιακής φύσεως" και τα κεκτημένα "οικονομικά συμφέροντα". Καλύπτονται έτσι τα ενοχικά περιουσιακά δικαιώματα και ειδικότερα απαιτήσεις, είτε αναγνωρισμένες με δικαστική ή διαιτητική απόφαση, είτε απλώς γεγενημένες κατά το εθνικό δίκαιο, εφόσον υπάρχει νόμιμη προσδοκία με βάση το ισχύον έως την προσφυγή στο δικαστήριο δίκαιο ότι μπορούν να ικανοποιηθούν δικαστικά (Ολ. ΑΠ 6/2007, Ολ. ΑΠ 40/1998). Έτσι, η ανωτέρω διάταξη του Ν. 4092/2012 με το να περιορίσει δραστικά το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης, καταργεί ουσιαστικά την αστική αυτή απαίτηση των δικαιούχων, που γεννήθηκε με το θάνατο συγγενικού προσώπου σε τροχαίο ατύχημα. Κατά συνέπεια, είναι ασυμβίβαστη προς τη διάταξη του άρθρου 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, αφού τείνει σε αδικαιολόγητη αποστέρηση περιουσιακού στοιχείου των ως άνω προσώπων χωρίς να συντρέχουν λόγοι δημόσιας ωφέλειας. Και τέτοιο λόγο δεν συνιστά το ταμειακό απλώς συμφέρον του Επικουρικού Κεφαλαίου. Ακολούθως, κατά το άρθρο 4 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος, οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου. Οι Έλληνες και οι Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα. Με τη διάταξη αυτή καθιερώνεται όχι μόνον η ισότητα των Ελλήνων πολιτών έναντι του νόμου, αλλά και η ισότητα του νόμου έναντι αυτών, με την έννοια ότι ο νομοθέτης, κατά τη ρύθμιση ουσιωδώς ομοίων πραγμάτων, σχέσεων ή καταστάσεων και κατηγοριών ή προσώπων, δεν μπορεί να νομοθετεί κατά διαφορετικό τρόπο, εισάγοντας εξαιρέσεις και κάνοντας διακρίσεις, εκτός αν η διαφορετική ρύθμιση δεν είναι αυθαίρετη, αλλά επιβάλλεται από λόγους γενικότερου κοινωνικού ή δημοσίου συμφέροντος, η συνδρομή δε των ειδικών περιστάσεων ή του κοινωνικού ή δημόσιου συμφέροντος υπόκειται στον έλεγχο των δικαστηρίων (Ολ. Α.Π. 3/2006, 38/2005, 30/2005, 23/2004, 11/2008). Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 14 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, "όλοι είναι ίσοι ενώπιον των δικαστηρίων. Κάθε πρόσωπο έχει το δικαίωμα η υπόθεση του να δικαστεί δίκαια και δημόσια από αρμόδιο, ανεξάρτητο και αμερόληπτο δικαστήριο ... για αμφισβητήσεις δικαιωμάτων και υποχρεώσεων αστικού χαρακτήρα". Το ΔΣΑΠΔ έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική έννομη τάξη με το Ν. 2462/1997. Κατά την έννοια των διατάξεων αυτών η αρχή της ισότητας των διαδίκων, που συνιστά ειδική εκδήλωση της αρχής της ισότητας, επιβάλλει την ίση μεταχείριση τους από τους νόμους που προσδιορίζουν τους όρους της δικαστικής προστασίας. Επομένως, διατάξεις νόμων, με τις οποίες αναγνωρίζεται υπέρ ενός διαδίκου ευνοϊκή μεταχείριση ως προς το ανωτέρω δικαίωμα, με αποτέλεσμα να τίθεται αυτός σε θέση πλεονεκτικότερη από εκείνη του αντιδίκου του, είναι ανίσχυρες (Ολ. Α.Π. 12/2013, Ολ. Α.Π. 4/2012). Κατά συνέπεια, οι διατάξεις με τις οποίες ορίζεται το ποσοστό τόκου υπερημερίας που καταβάλλεται από το Επικουρικό Κεφάλαιο σε 6% ετησίως, δηλαδή σε ποσοστό μικρότερο από εκείνο που υποχρεούνται να καταβάλλουν οι οφειλέτες αυτού και το οποίο ισχύει για όλους τους διαδίκους, έρχεται σε αντίθεση 1) με τα άρθρα 4 παρ. 1 του Συντάγματος και το άρθρο 14 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, αφού με αυτές αναγνωρίζεται υπέρ του Επικουρικού Κεφαλαίου ευνοϊκή μεταχείριση ενώ τίθεται σε δυσμενέστερη θέση έναντι αυτού ο άλλος διάδικος και 2)με την διάταξη του προαναφερθέντος άρθρου 1 του πρώτου πρόσθετου πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, δεδομένου ότι με την ανωτέρω ευνοϊκή υπέρ αυτού ρύθμιση επέρχεται βλάβη της περιουσίας του δανειστή το Επικουρικού Κεφαλαίου (στην προκειμένη περίπτωση των αναιρεσιβλήτων) χωρίς να δικαιολογείται τούτο από λόγους δημοσίου συμφέροντος, ενόψει του ότι το απλό ταμειακό συμφέρον του Επικουρικού Κεφαλαίου δεν ταυτίζεται με το δημόσιο ή το γενικό συμφέρον και δεν μπορεί να δικαιολογήσει την παραβίαση των δικαιωμάτων των παθόντων από τροχαία ατυχήματα να απαιτήσουν και να λάβουν τόκους για τις αξιώσεις τους σε ποσοστό ίδιο με εκείνο που καταβάλλουν οι ιδιώτες, ενώ δεν συνιστά τέτοιο λόγο δημοσίου συμφέροντος το γεγονός ότι το Επικουρικό Κεφάλαιο, που είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, τελεί απλώς υπό τον έλεγχο και την εποπτεία του κράτους (Α.Π. 1025/2015). Τέλος, η ανωτέρω διάταξη έρχεται σε αντίθεση με την ήδη και συνταγματικώς κατοχυρωμένη (άρθρο 25 του Συντάγματος) αρχή της αναλογικότητας, κατά τα προεκτεθέντα. Η αρχή αυτή, η οποία υπαγορεύει την τήρηση της αναλογίας ανάμεσα στον επιδιωκόμενο σκοπό και τα μέσα που χρησιμοποιούνται προδήλως προσβάλλεται στην προκειμένη περίπτωση. Και τούτο, διότι και αν θεωρηθεί ότι ο επιδιωκόμενος σκοπός είναι η προστασία του ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ, το καταβαλλόμενο ποσοστό 6% ως τόκος υπερημερίας, δηλαδή το 1/2 από εκείνο που υποχρεούται να καταβάλλει ο οφειλέτης ιδιώτης, δεν είναι αναλογικό (Ολ. Α.Π. 3/2017, Ολ. ΑΠ 4/2012). Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση του, δικάζοντας επί της από 31.5.2010 έφεσης (αριθμ. κατ. …/2010) του εκκαλούντος ΝΠΙΔ με την επωνυμία "Επικουρικό Κεφάλαιο" και της αντέφεσης που άσκησαν με τις προτάσεις τους οι εφεσίβλητες και ήδη αναιρεσίβλητες κατά της 74/2010 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Άρτας, με την οποία έγινε κατά ένα μέρος δεκτή η από 5.1.2009 (με αριθμ. κατ. …/2009) αγωγή αποζημίωσης από αδικοπραξία (τροχαίο ατύχημα) των αναιρεσιβλήτων και επιδίκασε σε αυτές χρηματική ικανοποίηση για την ψυχική οδύνη που υπέστησαν από το θάνατο συγγενούς τους (συζύγου και αδελφού) ποσά 40.000 ευρώ για την πρώτη, 25.000 ευρώ για τη δεύτερη και 15.000 ευρώ για καθεμία των λοιπών, απέρριψε κατ’ ουσίαν την έφεση και δέχτηκε την αντέφεση, επιδικάζοντας, αντίστοιχα, 100.000, 60.000, 40.000 και 40.000 ευρώ για την ίδια αιτία. Αρνήθηκε δε να εφαρμόσει τις ανωτέρω διατάξεις του Ν. 4092/2012 "ως αντίθετες στο Σύνταγμα, το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και την ΕΣΔΑ" Με τις κρίσεις του αυτές το Εφετείο δεν παραβίασε το νόμο και πρέπει οι από το άρθρο 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ. αντίθετοι δεύτερος και τρίτος κατά σειρά λόγοι της αναίρεσης να απορριφθούν ως αβάσιμοι. Περαιτέρω, επί του δια των προτάσεων της παρούσης συζητήσεως υποβληθέντος εκ μέρους του αναιρεσείοντος αιτήματος περί υποβολής προδικαστικού ερωτήματος προς το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 267 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επειδή, κατά τους ισχυρισμούς του, ανακύπτει εν προκειμένω ζήτημα ερμηνείας του πρωτογενούς και του παραγώγου ενωσιακού δικαίου και συγκεκριμένα ζήτημα ερμηνείας του άρθρου 1 παρ.4 της Οδηγίας 84/5/ΕΟΚ σε σχέση με το άρθρο 4 παρ.1 του Ν.4092/1912, κρίνεται ότι δεν υφίστανται εν προκειμένω οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την υποβολή προδικαστικού ερωτήματος και συγκεκριμένα δεν υφίσταται αμφιβολία ως προς την ερμηνεία του ανωτέρω κανόνα του ενωσιακού δικαίου και αναγκαιότητα της απόφασης του ΔΕΕ και συνεπώς το σχετικό αίτημα είναι απορριπτέο. Τέλος, απορριπτέο είναι και το επίσης εκ μέρους του αναιρεσείοντος υποβληθέν αίτημα περί παραπομπής προς εκδίκαση της υπό κρίση υποθέσεως στην πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, διότι κρίνεται ότι δεν συντρέχουν, εν προκειμένω οι προϋποθέσεις που απαιτούνται από την διάταξη του άρθρου 563 παρ.2 του ΚΠολΔ σε συνδυασμό με αυτές του άρθρου 23 παρ.2 εδάφ.γ και δ του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων (Ν.1756/1995), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 16 παρ.1 του Ν.2331/1995.
Κατόπιν αυτών πρέπει να απορριφθούν οι δεύτερος και τρίτος λόγοι της αίτησης αναίρεσης από τον αριθ.1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ που παραπέμφθηκαν στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου. Τέλος, πρέπει να συμψηφιστούν τα δικαστικά έξοδα, γιατί η ερμηνεία των κανόνων δικαίου που εφαρμόστηκαν ήταν ιδιαίτερα δυσχερής (179, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει τους δεύτερο και τρίτο λόγους της αίτησης αναίρεσης του ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" κατά της υπ’ αριθ.345/2013 αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων, που παραπέμφθηκαν στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου και αναπέμπει την υπόθεση στο Δ’ Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου, προκειμένου να κριθούν και οι υπόλοιποι λόγοι αναίρεσης για τους οποίους το Τμήμα αυτό επιφυλάχθηκε με την παραπεμπτική απόφασή του.
Συμψηφίζει τη δικαστική δαπάνη μεταξύ των διαδίκων.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Μαρτίου 2017.
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 27 Απριλίου 2017.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ

ΠΡΟΕΔΡΟΣ



29-11-2016

Μετά από αίτημα μεγάλου αριθμού Δικαστικών Λειτουργών, θεώρησα ότι πρέπει να τονισθούν τα εξής: Ιδιαίτερη απογοήτευση, για τον τρόπο της συμπεριφοράς τους, έχουν προκαλέσει, στο μεγαλύτερο μέρος του Δικαστικού Σώματος, οι συνεχιζόμενες επιθέσεις των μελών του Προεδρείου της ΄Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, εναντίον των συναδέλφων τους, οι οποίοι ασκώντας το απόλυτα νόμιμο και συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμά τους, αποτέλεσαν τα ιδρυτικά μέλη της νεοσύστατης Δικαστικής ΄Ενωσης Ανωτάτων και Ανωτέρων Δικαστών και Εισαγγελέων, τους λόγους για την ίδρυση της οποίας, κατά τρόπο πειστικό εξηγούν τα μέλη της προσωρινής διοίκησης αυτής, σε πρόσφατη ανακοίνωσή τους. Και ακόμη μεγαλύτερη απογοήτευση, καθώς και έντονο προβληματισμό προκαλούν οι μεθοδεύσεις που χρησιμοποιούνται, για να αποτραπούν οι συνάδελφοι από την εγγραφή τους στη νέα ΄Ενωση, με τη συνεργασία και συνταξιούχων δικαστικών λειτουργών, οι ενέργειες και η επιστολή των οποίων κατά την άποψή μας, δημιουργούν εύλογα ερωτηματικά, σε συνδυασμό και με τα κατωτέρω πραγματικά περιστατικά:

Ο σεβαστός, κατά τα λοιπά, κ. Κωνσταντίνος Λυμπερόπουλος, εμφανιζόμενος μετά την από δεκαπενταετίας συνταξιοδότησή του, ελπίζει προφανώς ότι όλοι εμείς οι αρχαιότεροι εν ενεργεία Δικαστές του Ανώτατου και Ανώτερου βαθμού έχουμε λησμονήσει ότι ο ίδιος ήταν εκ των ιδρυτικών μελών της ιδρυθείσας το 1984 ΄Ενωσης (Σύνδεσμος) Ανωτάτων και Ανωτέρων Δικαστικών Λειτουργών, της οποίας παρέμεινε μέλος, μέχρι την εν τοις πράγμασι διάλυσή της κατά το έτος 2005, λόγω συνταξιοδότησης όλων των μελών της. Παρέμεινε μέλος της εν λόγω ΄Ενωσης, ακόμη και κατά το χρονικό διάστημα που υπήρξε Πρόεδρος της ΄Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, χωρίς ουδέποτε να τεθεί ζήτημα από οιονδήποτε και μάλιστα τόσον ο ίδιος όσον και ο τότε Γενικός Γραμματέας Χαράλαμπος Αθανασίου συνεργάζονταν αρμονικότατα με τα τότε μέλη του Προεδρείου της ΄Ενωσης Ανωτάτων και Ανωτέρων Δικαστικών Λειτουργών (κ.κ. Χαράλαμπο Γεωργακόπουλο και Λέανδρο Ρακιντζή), τους οποίους, από κοινού με τις άλλες Δικαστικές Ενώσεις, προσκαλούσαν για να συμμετάσχουν σε όλες τις εκδηλώσεις των Ενώσεων. Επίσης, ο κ. Λουκάς Λυμπερόπουλος, πατέρας του νυν μέλους του Προεδρείου της ΄Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων και συνυπογράφοντος τις επιθετικές ανακοινώσεις, υπήρξε επί αρκετό διάστημα Γενικός Γραμματέας της ίδιας εκείνης ΄Ενωσης Ανωτάτων και Ανωτέρων Δικαστικών Λειτουργών. Ο δε επίσης προ δεκαπενταετίας συνταξιοδοτηθείς Βασίλειος Μαρκής υπήρξε Πρόεδρος της ΄Ενωσης Εισαγγελέων, η οποία, κατά την ίδρυσή της (1985) κατηγορήθηκε από ορισμένους για διασπαστική κίνηση και κατά της οποίας, όπως και κατά της απόφασης αναγνώρισης της τότε ΄Ενωσης Ανωτάτων και Ανωτέρων Δικαστικών Λειτουργών είχαν ασκηθεί ένδικα μέσα, τα οποία βεβαίως απορρίφθηκαν από το Δικαστήριο, αφού το δικαίωμα των Ελλήνων πολιτών να συμμετέχουν (παράλληλα) σε πλείονα μη κερδοσκοπικά Σωματεία και Ενώσεις κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα. Σημειωτέον ότι στο επικυρωθέν από το Δικαστήριο Καταστατικό της τότε ΄Ενωσης Ανωτάτων και Ανωτέρων Δικαστικών Λειτουργών προβλεπόταν ότι μέλη αυτής εγγράφονται και Πρόεδροι Πρωτοδικών, οι οποίοι έχουν τη μισθολογική εξίσωση του Εφέτη.

Προφανώς λοιπόν, όλα τα ως άνω πρόσωπα θα έπρεπε να είχαν αποφύγει να απευθύνουν επιστολές προς τους εν ενεργεία συναδέλφους τους, με «υποδείξεις και παραινέσεις» σχετικά με την διαρραγείσα δήθεν ενότητα του δικαστικού συνδικαλιστικού κινήματος, δια της ιδρύσεως της νεοσυσταθείσας ΄Ενωσης.

Ας επιδείξουν, επομένως, όλοι τον απαιτούμενο σεβασμό προς την προσωπικότητα και τη νοημοσύνη των εν ενεργεία Ανωτάτων και Ανωτέρων Δικαστών και Εισαγγελέων, οι οποίοι ασφαλώς διαθέτουν τη σοβαρότητα και την ηλικιακή και υπηρεσιακή ωριμότητα, για να επιλέξουν οι ίδιοι, χωρίς επιρροές, δια μέσου επιθετικών και απρεπών ανακοινώσεων και δηλώσεων και δια μέσου επιστολών με «συμβουλές» να αποφασίσουν οι ίδιοι εάν επιθυμούν να εγγραφούν και στη νομίμως αναγνωρισθείσα νέα ΄Ενωση.

Υπό την ιδιότητά μου, ως εν ενεργεία Προέδρου του Αρείου Πάγου αλλά και ως έχουσας επί πολλά έτη υπηρετήσει τον δικαστικό συνδικαλισμό, θεωρώ ότι δικαιούμαι απευθυνόμενη προς όλους τους Δικαστικούς Λειτουργούς να καλέσω να επικρατήσει η ευπρέπεια και η αυτοσυγκράτηση την οποία ο Δικαστής επιβάλλεται να διαθέτει, καθώς και η ενότητα και συνεργασία μεταξύ όλων των Δικαστικών Ενώσεων.

Η Πρόεδρος του Αρείου Πάγου

Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου

Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες και της Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας και Ελέγχου των Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης

Αθήνα 5-10-2016

Γ΄ Μονάδα

Αρ.Πρωτ.: 1051Γ/2016

Θέμα: Υποβολή ετήσιων Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης και Δηλώσεων Οικονομικών Συμφερόντων έτους 2016 ( φορολογικό 2015).

Από την ισχύ των διατάξεων του άρθρου 20 του Ν. 4425/2016 (ΦΕΚ Α΄ 185/30.09.2016). με τις οποίες τροποποιείται το άρθρο 66 του Ν. 4409/2016 (ΦΕΚ Α΄ 136/28.07.2016), γνωρίζουμε ότι κατ΄ εξαίρεση και ειδικώς για την υποβολή των Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης (ΔΠΚ) του έτους 2016 (φορολογικό 2015) του Ν. 3213/2003. όπως ισχύει, και των Δηλώσεων Οικονομικών Συμφερόντων (ΔΟΣ) του άρθρου 229 του Ν. 4281/2014 , όπως ισχύει, για το ίδιο έτος, η προθεσμία υποβολής των ανωτέρω δηλώσεων, οι οποίες από φέτος υποβάλλονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της ενιαίας εφαρμογής «Πόθεν» αρχίζει την 15η Οκτωβρίου 2016 και λήγει την 15η Ιανουαρίου 2017.

Επιπλέον, τα φυσικά πρόσωπα που απέκτησαν την ιδιότητα του υπόχρεου προς ΔΠΚ και ΔΟΣ εντός του 2016 και δεν υπέβαλαν στην προβλεπόμενη προθεσμία των 90 ημερών ενόψει της έναρξης της ηλεκτρονικής υποβολής να καταχωρίσουν την αρχική δήλωση το δυνατόν συντομότερο με την έναρξη της ως άνω εφαρμογής και με ημερομηνία αναφοράς το αργότερο 90 ημέρες μετά την απόκτηση της ιδιότητας που τους κατέστησε υπόχρεους.

Όσοι εκ των υπόχρεων έχουν υποβάλει ετήσιες ή αρχικές ΔΠΚ και ΔΟΣ σε έγχαρτη μορφή κατά το 2016 υποχρεούνται να υποβάλουν ηλεκτρονικά τις παραπάνω δηλώσεις. Οι ηλεκτρονικές δηλώσεις θα υποβάλλονται στον ιστότοπο https://www.pothen.gr., ο οποίος περιέχει συχνές ερωτήσεις, οδηγίες συμπλήρωσης της δήλωσης και λοιπά πληροφοριακά στοιχεία που θα χρειαστεί ο υπόχρεος.

Για εκπρόθεσμες δηλώσεις παλαιοτέρων ετών οι υπόχρεοι να επικοινωνήσουν με την αρχή ελέγχου για περαιτέρω διευκρινίσεις.

Ο Πρόεδρος
Γεώργιος Παντελής Αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου

Απόφαση 3 / 2017    (ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)


Αριθμός 3/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΕ ΠΛΗΡΗ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές της πλήρους Ολομέλειας: Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Ευφημία Λαμπροπούλου, Ασπασία Καρέλλου, Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Δήμητρα Μπουρνάκα, Γεώργιο Σακκά, Χρυσούλα Παρασκευά Αντιπροέδρους του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Μαρία Γαλάνη - Λεοναρδοπούλου, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου, Βασίλειο Πέππα, Χαράλαμπο Καλαματιανό - Εισηγητή, Γεώργιο Λέκκα, Ειρήνη Καλού, Χαράλαμπο Μαχαίρα, Σοφία Ντάντου, Χρήστο Βρυνιώτη, Δημήτριο Γεώργα, Δημήτριο Τζιούβα, Ιωάννη Μαγγίνα, Σοφία Καρυστηναίου, Δήμητρα Κοκοτίνη, Μαρία Νικολακέα, Αβροκόμη Θούα, Νικήτα Χριστόπουλο, Ιωάννη Φιοράκη, Γεώργιο Παπαηλιάδη, Γεώργιο Μιχολιά, Αλεξάνδρα Κακκαβά, Αγγελική Τζαβάρα, Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Παρασκευή Καλαϊτζή, Νικόλαο Τσάκο, Ναυσικά Φράγκου, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Θεόδωρο Τζανάκη, Μαρία Γκανιάτσου, Μαρία Παπασωτηρίου, Νικόλαο Πιπιλίγκα και Γεώργιο Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες (κωλυομένων των λοιπών δικαστών της σύνθεσης).
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 17 Νοεμβρίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αθανασίου Κατσιρώδη (κωλυομένης της Εισαγγελέως Ξένης Δημητρίου - Βασιλοπούλου) και της Γραμματέως Aγγελικής Ανυφαντή για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας - καλούσας: Μ. Μ. του Β., κατοίκου ..., ατομικά και ως καθολικής διαδόχου και μοναδικής εξ αδιαθέτου κληρονόμου του Β. Μ. του Σ., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Χατζόπουλο με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. που κατέθεσε προτάσεις. Του αναιρεσιβλήτου - καθού η κλήση: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΕΞ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Αργυρώ Γρατσία - Πλατή, Γεώργιο Μανουσάκη και Βασίλειο Κούρτη, που κατέθεσαν προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9/4/2002 αγωγή αποζημίωσης της ήδη αναιρεσείουσας και του ήδη αποβιώσαντος Β. Μ., ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, επί της οποίας εκδόθηκε η 23829/2004 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου και η 243/2006 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Στη συνέχεια ασκήθηκαν οι από 29/5/2006 δύο ανακοπές επί της από 16/5/2006 επιταγής προς πληρωμή του ήδη αναιρεσιβλήτου (με αρ. κατάθεσης .../2006 και .../2006), που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν.
Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3317/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5038/2010 του Εφετείου Αθηνών.
Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η αναιρεσείουσα με την από 17/6/2012 αίτησή της, επί της οποίας εκδόθηκε η 630/2015 απόφαση του Α’ 1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, η οποία παρέπεμψε στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου τον δεύτερο λόγο, από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. της από 17/06/2012 αίτησης για αναίρεση της 5038/2010 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.
Mε την από 20/7/2015 κλήση της αναιρεσείουσας, η προκείμενη υπόθεση φέρεται στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου τούτου. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.
Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Καλαματιανός ανέγνωσε την από 30/11/2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο ανωτέρω παραπεμφθείς στην Ολομέλεια δεύτερος λόγος της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης της Μ. Μ., να αναιρεθεί η 5038/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ανωτέρω Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.
Οι πληρεξούσιοι του αναιρεσιβλήτου, αφού έλαβαν το λόγο από την Πρόεδρο, ανέπτυξαν και προφορικά τους σχετικούς ισχυρισμούς τους, οι οποίοι αναφέρονται και στις προτάσεις τους και ζήτησαν την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.
Ο Εισαγγελέας, αφού έλαβε τον λόγο από την Πρόεδρο, πρότεινε να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο δεύτερος λόγος της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, να αναιρεθεί η απόφασή αυτή και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο στο οποίο δεν θα λάβουν μέρος οι δικαστές που δίκασαν προηγουμένως. Κατόπιν αυτών η Πρόεδρος έδωσε εκ νέου το λόγο στους πιο πάνω πληρεξούσιους του αναιρεσιβλήτου, οι οποίοι αναφέρθηκαν σε όσα προηγουμένως είχαν αναπτύξει.
Kατά την 16η Μαρτίου 2017, ημέρα που συγκροτήθηκε το Δικαστήριο αυτό προκειμένου να διασκεφθεί για την ανωτέρω υπόθεση, ήταν απόντες η Αντιπρόεδρος Δήμητρα Μπουρνάκα και ο Αρεοπαγίτης Νικόλαος Τσάκος, οι οποίοι είχαν δηλώσει κώλυμα αρμοδίως. Παρά ταύτα, παρισταμένων, πλην αυτών, πλέον των είκοσι εννέα (29) μελών εκ των συμμετασχόντων στη συζήτηση την υπόθεσης, κατ’ άρθρο 23 παρ.2 του ν. 1756/1988, όπως ισχύει με την τροποποίηση με το άρθρο 44 του ν. 3659/2008, το Δικαστήριο είχε την εκ του νόμου απαρτία για να διασκεφθεί..

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την υπ’ αριθ. 630/2015 ομόφωνη απόφαση του Α1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου παραπέμφθηκε στην Πλήρη Ολομέλεια, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 563 παρ. 2 περ. β’ του Κ.Πολ.Δ. και 23 παρ. 2 εδ. γ’ του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών (Ν. 1756/1988), ο δεύτερος από το άρθρο 559 αριθ. 1 του Κ.Πολ.Δ. λόγος της από 17-6-2012 αίτησης της Μ. Μ. του Β. για αναίρεση της υπ’ αριθ. 5038/2010 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, αφού απορρίφθηκαν οι λοιποί λόγοι του αναιρετηρίου, γιατί με το λόγο αυτό τίθεται ζήτημα γενικότερου ενδιαφέροντος και συγκεκριμένα το ζήτημα εάν η ρύθμιση του άρθρου 19 παρ. 2 εδ. β’ του ν. 489/1976 (π.δ. 237/1986), όπως αυτή αντικαταστάθηκε με το όρθρο 3 παρ.3 του ν. 2837/2000, με την οποία καθιερώνεται για το ανακόπτον ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ επιτόκιο 6% για τους πάσης φύσεως τόκους που υποχρεούται να καταβάλει στους δανειστές του, είναι ή όχι αντίθετη προς τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ 1, 2 και 20 παρ. 1 του Συντάγματος, το άρθρο 6 παρ. 1 της Ε.Σ.Δ.Α., τη διάταξη του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ε.Σ.Δ.Α., το άρθρο 14 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και την ήδη συνταγματικώς κατοχυρωμένη ( άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος) αρχή της αναλογικότητας. Η υπόθεση νόμιμα φέρεται προς συζήτηση με την. από 20-7-2015 κλήση της αναιρεσείουσας.
Στην προκειμένη περίπτωση, από το περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και από τα παραδεκτώς, κατ’ άρθρο 561 παρ.2 Κ.Πολ.Δ., ελεγχόμενα διαδικαστικά έγγραφα, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με τις από 29-5-2006 δύο ανακοπές του ήδη αναιρεσιβλήτου, που στρέφονταν, η μία κατά της ήδη αναιρεσείουσας και η άλλη κατά του, ήδη θανόντος συζύγου της Β. Μ., του οποίου αυτή είναι καθολική διάδοχος, ως μοναδική εξ αδιαθέτου κληρονόμος του, το εν λόγω ανακόπτον ζήτησε την ακύρωση των από 16-5-2006 επιταγών προς πληρωμή των καθ’ ών εναντίον του, που είχαν συνταχθεί κάτω από αντίγραφο εκ του πρώτου απογράφου εκτελεστού της 243/2006 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Επί των εν λόγω ανακοπών εκδόθηκε η 3317/2007 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχαν γίνει εν μέρει δεκτές και είχαν ακυρωθεί κατά ένα μέρος οι προαναφερθείσες επιταγές προς πληρωμή, και σε δεύτερο βαθμό, ύστερα από την .../8-4-2009 έφεση της ήδη αναιρεσείουσας και του, θανόντος την 6-6-2011, συζύγου της, η αναιρεσιβαλλόμενη 5038/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε η έφεση.
Με τον δεύτερο λόγο της κρινόμενης αναίρεσης, που η ηττηθείσα εκκαλούσα-καθ’ ής άσκησε για τον εαυτό της και ως καθολική διάδοχος του συζύγου της, ο οποίος, όπως προαναφέρθηκε, παραπέμφθηκε ενώπιον της Πλήρους Ολομέλειας, με την ως άνω απόφαση του ΑΙ Πολιτικού Τμήματος, προβάλλεται η αιτίαση, ότι το δικάσαν Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του από το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ. λόγου αναίρεσης, για ευθεία παραβίαση και ειδικότερα για εσφαλμένη εφαρμογή της ουσιαστικού δικαίου διάταξης του άρθρου 19 παρ. 2 π.δ. 237/1986, την οποία δεν έπρεπε να εφαρμόσει, διότι έρχεται σε αντίθεση με τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ 1, 2 και 20 παρ. 1 του Συντάγματος, το όρθρο 6 παρ. 1 της Ε.Σ.Δ.Α., τη διάταξη του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ε.Σ.Δ.Α., το άρθρο 14 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και την ήδη συνταγματικώς κατοχυρωμένη αρχή της αναλογικότητας.
Με το v. 489/1976, ο οποίος άρχισε να ισχύει από 01-01-1978 (ήδη π.δ. 237/1986) καθιερώθηκε η υποχρεωτική ασφάλιση της εξ ατυχημάτων αυτοκινήτων αστικής ευθύνης, με σκοπό την πληρέστερη ικανοποίηση των ζημιωθέντων από ατύχημα. Η ύπαρξη φερέγγυου ασφαλιστή αποτελεί μια ισχυρή εγγύηση για την εξασφάλιση των θυμάτων από αυτοκινητικά ατυχήματα, με βάση τις διατάξεις του ν. 489/1976, η οποία όμως δεν ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις. Ειδικότερα, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες το ζημιογόνο αυτοκίνητο δεν είναι ασφαλισμένο, ο ευθυνόμενος κατά νόμο για το ατύχημα είναι άγνωστος, υπάρχει αποκλεισμός ευθύνης του ασφαλιστή γιατί το ατύχημα προκλήθηκε από πρόθεση του αντισυμβαλλομένου ή του ασφαλισμένου ή ο ασφαλιστής κηρύχθηκε σε κατάσταση πτωχεύσεως ή ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας του. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις μειώνονται οι πιθανότητες του ζημιωθέντος για αποζημίωση. Έτσι, προς αντιμετώπιση των περιπτώσεων αυτών, με το άρθρο 16 του ν. 489/1976 συνεστήθη νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία "Επικουρικό Κεφάλαιο Ασφάλισης Ευθύνης από Ατυχήματα Αυτοκινήτων", που τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργού Εμπορίου (άρθρο 16), σκοπός του οποίου είναι η καταβολή ασφαλιστικής αποζημίωσης για αστική ευθύνη από αυτοκινητιστικά ατυχήματα στις αναφερόμενες στο άρθρο 19 περιπτώσεις (άρθρο 17), δηλαδή όταν αυτός που υπέχει ευθύνη παραμένει άγνωστος, το ατύχημα προήλθε από αυτοκίνητο, ως προς το οποίο δεν έχει εκπληρωθεί η κατά το άρθρο 2 υποχρέωση, το ατύχημα προήλθε από αυτοκίνητο οδηγούμενο από πρόσωπο που προκάλεσε από πρόθεση το ατύχημα, ο ασφαλιστής πτώχευσε ή η σε βάρος του εκτέλεση απέβη άκαρπη ή ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας ασφαλιστικής επιχείρησης ένεκα παράβασης νόμου. Κατά το άρθρο 18 του νόμου αυτού "1. Μέλη του Επικουρικού Κεφαλαίου καθίστανται υποχρεωτικώς και αυτοδικαίως οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις που ασκούν την ασφάλιση αστικής ευθύνης από ατυχήματα αυτοκινήτων, συμπεριλαμβανομένων και των ασφαλιστικών επιχειρήσεων που ασκούν στην Ελλάδα την ασφάλιση με καθεστώς ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, κατά την έννοια του άρθρου 1 στοιχ. στ’ του παρόντος, οι αλληλασφαλιστικοί συνεταιρισμοί που καλύπτουν τον αυτό κίνδυνο, καθώς και τα Ν.Π.Δ.Δ. ή οι οργανισμοί κοινής ωφέλειας εφόσον τα αυτοκίνητά τους εξαιρεθούν της υποχρεωτικής ασφάλισης σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου.3 του νόμου αυτού." Κατά δε το άρθρο 20 παρ. 3 του ίδιου νόμου "Δι’ αποφάσεως του Υπουργού Εμπορίου εκδιδομένης κατά μήνα Δεκέμβριον εκάστου έτους και δημοσιευομένης δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως (ΤΑΕ και ΕΠΕ) καθορίζεται κατά λόγον της εισφοράς εκάστου μέλους, ο αριθμός των κατά το επόμενον έτος διατιθεμένων υπ’ αυτών εν τη συνελεύσει ψήφων.". Με το άρθρο 19 παρ. 2 εδ.β’ του ως άνω νόμου, που προστέθηκε με το όρθρο 10 παρ. 5 περ.θ’ του ν. 2741/1999 και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 3 παρ. 3 του ν. 2837/2000 ορίσθηκε ότι "Οι τόκοι που στις περιπτώσεις της προηγούμενης παραγράφου του παρόντος άρθρου υποχρεούται να καταβάλει το Επικουρικό Κεφάλαιο υπολογίζονται σε κάθε περίπτωση με επιτόκιο έξι τοις εκατό (6%) ετησίως". Η ίδια ρύθμιση επαναλήφθηκε με το άρθρο 4 παρ.3 εδ.στ’ παρ. 5 του νεότερου νόμου 4092/2012. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 4 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος, οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου. Οι Έλληνες και οι Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα. Με τη διάταξη αυτή καθιερώνεται όχι μόνον η ισότητα των Ελλήνων πολιτών έναντι του νόμου, αλλά και η ισότητα του νόμου έναντι αυτών, με την έννοια ότι ο νομοθέτης, κατά τη ρύθμιση ουσιωδώς ομοίων πραγμάτων, σχέσεων ή καταστάσεων και κατηγοριών προσώπων, δεν μπορεί να νομοθετεί κατά διαφορετικό τρόπο, εισάγοντας εξαιρέσεις και κάνοντας διακρίσεις, εκτός αν η διαφορετική ρύθμιση δεν είναι αυθαίρετη, αλλά επιβάλλεται από λόγους γενικότερου κοινωνικού ή δημοσίου συμφέροντος, η συνδρομή δε των ειδικών περιστάσεων ή του κοινωνικού ή δημόσιου συμφέροντος υπόκειται στον έλεγχο των δικαστηρίων (Ολ. Α.Π. 3/2006, 38/2005, 30/2005, 23/2004, 11/2008). Κατά το άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος, τα δικαιώματα του ανθρώπου, ως ατόμου και ως μέλους του κοινωνικού συνόλου, τελούν υπό την εγγύηση του Κράτους, ενώ, οι κάθε είδους περιορισμοί που μπορούν κατά το Σύνταγμα να επιβληθούν στα δικαιώματα αυτά πρέπει να προβλέπονται είτε απευθείας από το Σύνταγμα είτε από το νόμο, εφόσον υπάρχει επιφύλαξη υπέρ αυτού και να σέβονται την αρχή της αναλογικότητας. Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής αυτής Σύμβασης, που επίσης κυρώθηκε με το Ν.Δ. 53/1974 και έχει, σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, αυξημένη έναντι των κοινών νόμων τυπική ισχύ, ορίζεται ότι "παν φυσικόν ή νομικόν πρόσωπο δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του. Ουδείς δύναται να στερηθεί της ιδιοκτησίας του, ειμή δια λόγους δημόσιας ωφέλειας και υπό τους προβλεπόμενους υπό του νόμου ή των γενικών αρχών του διεθνούς δικαίου όρους". Οι προαναφερθείσες διατάξεις δεν θίγουν το δικαίωμα κάθε κράτους να θέτει σε ισχύ νόμους, τους οποίους κρίνει αναγκαίους προς ρύθμιση της χρήσης αγαθών, σύμφωνα με το δημόσιο συμφέρον ή προς εξασφάλιση της καταβολής φόρων ή άλλων εισφορών ή προστίμων. Στην, κατά τα ανωτέρω, προεκτεινόμενη περιουσία περιλαμβάνονται όχι μόνο τα από το άρθρο 17 του Συντάγματος προστατευόμενα εμπράγματα δικαιώματα αλλά και όλα τα περιουσιακής φύσεως δικαιώματα και τα νομίμως κεκτημένα οικονομικά συμφέροντα, άρα και τα περιουσιακά ενοχικά δικαιώματα και ειδικότερα οι περιουσιακού χαρακτήρα απαιτήσεις είτε αναγνωρισμένες με δικαστική ή διοικητική απόφαση, είτε απλώς γεννημένες κατά το εθνικό δίκαιο, εφόσον υπάρχει νόμιμη προσδοκία, με βάση το ισχύον πριν από την προσφυγή στο δικαστήριο νομοθετικό καθεστώς, ότι μπορούν να ικανοποιηθούν δικαστικά" (Ολ.Α.Π. 31/2007, Ολ.Α.Π. 40/1998). Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 14 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, "όλοι είναι ίσοι ενώπιον των δικαστηρίων. Κάθε πρόσωπο έχει το δικαίωμα η υπόθεσή του να δικαστεί δίκαια και δημόσια από αρμόδιο, ανεξάρτητο και αμερόληπτο δικαστήριο ... για αμφισβητήσεις δικαιωμάτων και υποχρεώσεων αστικού χαρακτήρα". Το ΔΣΑΠΔ έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική έννομη τάξη με το Ν. 2462/1997. Κατά την έννοια των διατάξεων αυτών, η αρχή της ισότητας των διαδίκων, που συνιστά ειδική εκδήλωση της αρχής της ισότητας, επιβάλλει την ίση μεταχείρισή τους από τους νόμους που προσδιορίζουν τους όρους της δικαστικής προστασίας. Επομένως, διατάξεις νόμων, με τις οποίες αναγνωρίζεται υπέρ ενός διαδίκου ευνοϊκή μεταχείριση ως προς το ανωτέρω δικαίωμα, με αποτέλεσμα να τίθεται αυτός σε θέση πλεονεκτικότερη από εκείνη του αντιδίκου του, είναι ανίσχυρες (Ολ. Α.Π. 12/2013, Ολ. Α.Π. 4/2012, αναφορικά με το Ν.Π.Ι.Δ. της Ε.Ρ.Τ., της οποίας αποκλειστικός μέτοχος ήταν το Δημόσιο και η οποία έχει ως έσοδα και έκτακτες επιχορηγήσεις από τον κρατικό προϋπολογισμό, Ολ. Α.Π. 5/2011, που αφορά στην Ο.Λ.Π. Α.Ε.). Κατά συνέπεια και οι διατάξεις με τις οποίες ορίζεται το ποσοστό τόκου υπερημερίας που καταβάλλεται από το Επικουρικό Κεφάλαιο σε 6% ετησίως, δηλαδή σε ποσοστό μικρότερο από εκείνο που υποχρεούνται να καταβάλλουν οι οφειλέτες αυτού και το οποίο ισχύει για όλους τους άλλους διαδίκους, έρχεται σε αντίθεση α) με το άρθρο 4 παρ. 1 του Συντάγματος και το άρθρο 14 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, αφού με αυτή αναγνωρίζεται υπέρ του Ε.Κ. ευνοϊκή μεταχείριση, ενώ τίθεται σε δυσμενέστερη θέση έναντι αυτού ο άλλος διάδικος, β) με την διάταξη του άρθρου 1 του πρώτου πρόσθετου πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, ενόψει του ότι γίνεται προσβολή της περιουσίας του δανειστή του Ε.Κ. (στην προκειμένη περίπτωση της αναιρεσείουσας), χωρίς να δικαιολογείται τούτο από λόγους δημοσίου συμφέροντος, δοθέντος ότι το απλό ταμειακό συμφέρον του Επικουρικού Κεφαλαίου, δεν ταυτίζεται με το δημόσιο ή το γενικό συμφέρον, και δεν μπορεί να δικαιολογήσει την παραβίαση των παθόντων από τροχαία ατυχήματα να απαιτήσουν και να λάβουν τόκους για τις αξιώσεις τους σε ποσοστό ίδιο με εκείνο που καταβάλουν ιδιώτες, ενώ δεν συνιστά τέτοιο λόγο δημοσίου συμφέροντος το γεγονός, ότι το Επικουρικό Κεφάλαιο, που επιτελεί μεν κοινωνικό έργο αλλά είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, τελεί απλώς υπό τον έλεγχο και την εποπτεία του κράτους (Α.Π. 1025/2015) και γ) με την ήδη και συνταγματικώς κατοχυρωμένη (άρθρο 25 του Συντάγματος) αρχή της αναλογικότητας. Η αρχή αυτή, η οποία υπαγορεύει την τήρηση της αναλογίας ανάμεσα στον επιδιωκόμενο σκοπό και τα μέσα που χρησιμοποιούνται προδήλως προσβάλλεται στην προκειμένη περίπτωση. Και τούτο, διότι και αν θεωρηθεί ότι ο επιδιωκόμενος σκοπός είναι η προστασία του ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ, το καταβαλλόμενο ποσοστό 6% ως τόκος υπερημερίας, δηλαδή το 1/2 από εκείνο που υποχρεούται να καταβάλλει ο οφειλέτης ιδιώτης, δεν είναι αναλογικό (Ολ. Α.Π. 4/2012).
Στην προκειμένη περίπτωση το ανακόπτον ("Επικουρικό Κεφάλαιο"), με τον δεύτερο λόγο της ένδικης κατά της Μ. Μ. ανακοπής του ισχυρίσθηκε ότι η καθ’ ής με την προρρηθείσα από 16-5- 2006 επιταγή προς πληρωμή παράνομα το επιτάσσει να της καταβάλει το ποσό των 11.277,03 ευρώ για τόκους κεφαλαίου για το χρονικό διάστημα από την επίδοση της αγωγής (17-9-2002) μέχρι την ημερομηνία σύνταξης της ανακοπτόμενης επιταγής προς πληρωμή (16-5-2006), αφού οι τόκοι που το ανακόπτον Ν.Π.Ι.Δ. οφείλει στην καθ’ ής για την αιτία αυτή δεν υπερβαίνουν το ποσό των 6.601,18 ευρώ, δεδομένου ότι σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 3 του ν. 2837/2000, καθιερώνεται για το ανακόπτον επιτόκιο 6% ετησίως, με βάση το οποίο έπρεπε να υπολογιστούν οι τόκοι από την καθ’ ής και όχι με επιτόκιο 12%, όπως αυτή τους υπολόγισε. Ομοίως, με τον αντίστοιχο λόγο της ένδικης κατά του Β. Μ. ανακοπής ισχυρίσθηκε και πάλι το ανακόπτον, ότι μη νόμιμα επιτάσσεται με την προρρηθείσα επιταγή προς πληρωμή από τον καθ’ ού να του καταβάλει το ποσό των 20.973 ευρώ για τόκους του επιδικασθέντος σ’ αυτόν κεφαλαίου των 42.595 ευρώ για το ίδιο ως άνω χρονικό διάστημα, καθώς και το ποσό των 8.427,05 ευρώ για τόκους των μηνιαίων επιδικασθεισών παροχών προς αυτόν, αφού, κατά τις ανωτέρω διατάξεις, οι τόκοι που πράγματι οφείλει το ανακόπτον στον καθ’ ού δεν υπερβαίνουν για μεν το επιδικασθέν κεφάλαιο το ποσό των 9.385,09 ευρώ, για δε τις μηνιαίες περιοδικές παροχές που ανάγονται στο χρόνο πριν από την άσκηση της αγωγής το ποσό των 1.966,48 ευρώ και γι’ αυτές που ανάγονται στο χρόνο μετά την επίδοση της αγωγής στο ποσό των 3.051,87 ευρώ και συνολικά για τις μηνιαίες περιοδικές παροχές οι οφειλόμενοι τόκοι δεν υπερβαίνουν το ποσό των 5.018,35 ευρώ. Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή έκρινε νόμιμους τους λόγους αυτούς των ανακοπών, με την αιτιολογία ότι μη νόμιμα επιτάσσεται το ανακόπτον να πληρώσει στους καθ’ ών τα προαναφερόμενα ποσά για τόκους υπερημερίας, υπολογιζόμενους με το ισχύον επιτόκιο του τόκου υπερημερίας που είναι 12%, ενώ σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 19 του ν. 4,89/1976, όπως αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 3 παρ. 3 του ν. 2837/2000, έπρεπε οι τόκοι που επιτάσσεται το ανακόπτον να πληρώσει στους καθ’ ών με τις άνω επιταγές προς πληρωμή να υπολογισθούν με επιτόκιο 6%. Ακολούθως δε δέχθηκε, ότι η ανακοπτομένη επιταγή της καθ’ ής Μ. Μ. είναι άκυρη για το πέραν των 6.601,38 ευρώ επιτασσόμενο ποσόν των τόκων υπερημερίας, αντίστοιχα δε και η ανακοπτόμενη επιταγή του καθ’ ού Β. Μ. είναι άκυρη όσον αφορά το επιτασσόμενο κονδύλιο των τόκων υπερημερίας του επιδικασθέντος κεφαλαίου για το πέραν των 9.385,09 ευρώ ποσό, όσον δε αφορά τις μηνιαίες περιοδικές παροχές για. το χρονικό διάστημα πριν από την άσκηση της αγωγής για το πέραν των 1.966,48 ευρώ ποσό και για το χρονικό διάστημα μετά την επίδοση της αγωγής για το πέραν των 3.051,87 ευρώ ποσό, συνολικά δε για τους τόκους των μηνιαίων περιοδικών παροχών η επιταγή του καθ’ ού είναι άκυρη για το πέραν των 5.018,35 ευρώ επιτασσόμενο ποσό, κρίνοντας περαιτέρω ότι ο ισχυρισμός των καθ’ ών περί αντισυνταγματικότητας του άρθρου 3 παρ, 3 του ν. 2837/2000, με τον οποίο προβλέπεται για την επίδικη περίπτωση επιτόκιο 6% είναι απορριπτέος ως. νομικά αβάσιμος, όπως έκρινε και η εκκαλούμενη απόφαση που δέχθηκε τα ίδια, και απορρίπτοντας κατόπιν αυτών, ως αβάσιμο τον σχετικό όγδοο λόγο της έφεσης των καθ’ ών, με τον οποίο επαναφέρθηκε ο περί αντισυνταγματικότητας της άνω διάταξης ισχυρισμός τους. Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, ήτοι εφαρμόζοντας την, μη εφαρμοστέα κατά τα ανωτέρω, ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 19 παρ. 2 του ν. 489/1976 (ήδη π.δ. 237/1986), όπως η παράγραφος αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 3 παρ. 3 του ν. 2837/2000, παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία τις προαναφερθείσες διατάξεις του Συντάγματος, του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ε.Σ.Δ.Α. και του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559. Κ.Πολ.Δ., όπως βάσιμα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα με τον παραπεμφθέντα δεύτερο λόγο του αναιρετηρίου, ο οποίος συνακόλουθα πρέπει να γίνει δεκτός. Κατά συνέπεια, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη 5.038/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.
Κατά τη γνώμη όμως ενός μέλους του Δικαστηρίου και συγκεκριμένα του Αρεοπαγίτη Πιπιλίγκα Νικολάου, είναι αβάσιμος ο από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ παραπεμφθείς στην πλήρη Ολομέλεια δεύτερος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται στη προσβαλλομένη απόφαση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου η πλημμέλεια ότι εσφαλμένως εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 19 παρ.2 εδ. β του Ν. 489/1976 (Π.Δ/μα), όπως αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 3 παρ.3 του Ν. 2837/2000, με την οποία ορίσθηκε για το αναιρεσίβλητο ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ποσοστό επιτοκίου 6% για τους πάσης φύσεως τόκους που υποχρεούται να καταβάλει στους δανειστές του, αν και δεν έπρεπε να την εφαρμόσει, ως αντίθετη προς τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ.1 και 2 και 20 παρ.1 του Συντάγματος, του άρθρου 6 παρ.1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τη προστασία των δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (ΕΣΔΑ), του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτόκολλου της ΕΣΔΑ για τη προστασία της περιουσίας, του άρθρου 14 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και προς την αρχή της αναλογικότητας που καθιερώνει η διάταξη του άρθρου 25 παρ.1 του Συντάγματος. Και τούτο διότι λαμβανομένου υπόψη του επικουρικού χαρακτήρα της παρέμβασης του "Επικουρικού Κεφαλαίου" με την έννοια ότι το τελευταίο αποτελεί οργανισμό που προεχόντως ιδρύθηκε από τον νόμο χάριν του ζημιωθέντος τρίτου στις προβλεπόμενες από τον νόμο περιπτώσεις, στις οποίες οι αξιώσεις του παθόντος δεν είναι αρκούντως εξασφαλισμένες στην ικανοποίηση τους κατά του υπόχρεου ή υπευθύνου για το τροχαίο ατύχημα και συνακόλουθα εξυπηρετούντος σκοπού γενικότερου κοινωνικού συμφέροντος, της φύσης αυτού ως μηχανισμού "διόρθωσης" της αγοράς, ο οποίος οφείλει ως εκ τούτου να περιορίζει την παρέμβαση του στο απολύτως αναγκαίο μέτρο, ενώ η διεκδίκηση αποζημίωσης από αυτό δεν στερεί τον δικαιούχο από την δυνατότητα να στραφεί αυτοτελώς χωρίς όριο κατά του υπαιτίου ή οποιουδήποτε άλλου ευθυνόμενου, του ότι η αξίωση καταβολής τόκων δεν καταργείται ολοσχερώς, αλλά απλώς τίθεται ένα σταθερό όριο του ποσοστού αυτού και κατά συνέπεια δεν επέρχεται στέρηση, αλλά περιορισμός της αξίωσης καταβολής τόκων, του επιδιωκομένου με την πιο πάνω ρύθμιση σκοπού της διασφάλισης της βιωσιμότητας του "Επικουρικού Κεφαλαίου" και της ορθολογικής διαχείρισης των πόρων του με την κατά προτεραιότητα ικανοποίηση των αξιώσεων των ίδιων των θυμάτων, σε συνδυασμό με την πραγματική διαπίστωση ότι οι αξιώσεις αυτές είναι απρόβλεπτες, εξαρτώμενες από τον αριθμό των τροχαίων ατυχημάτων για τα οποία δεν υπάρχει ασφαλιστική κάλυψη και τη σοβαρότητα αυτών, του μεγάλου αριθμού των κυκλοφορούντων ανασφάλιστων για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη οχημάτων ιδίως κατά την παρούσα περίοδο της οικονομικής κρίσης που ταλανίζει τη χώρα και των μεγάλων καθυστερήσεων που παρατηρούνται για τη τελεσίδικη εκδίκαση των σχετικών διαφορών, ο από το νόμο προβλεπόμενος περιορισμός του ύψους του επιτοκίου στο σταθερό ποσοστό του 6%, περιορισμός που επιτρέπει στο "Επικουρικό Κεφάλαιο" να προσδιορίσει στους προϋπολογισμούς του, έστω και κατά προσέγγιση, το ύψος των υποχρεώσεων αυτού για την καταβολή τόκων και συνακόλουθα να προβαίνει στην ορθολογική διαχείριση των πόρων του χωρίς να βαρύνεται υπερβολικά με υποχρεώσεις προς καταβολή τόκων και χωρίς να δημιουργούνται κίνδυνοι για την σε βάθος χρόνου βιωσιμότητα αυτού, συνιστούν επαρκείς λόγους γενικότερου κοινωνικού, αλλά και δημοσίου συμφέροντος, που καθιστούν την κατά άνω διαφοροποίηση συνταγματικώς ανεκτή, με συνέπεια να μην παραβιάζεται η από τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ.1 και 2 του ισχύοντος Συντάγματος αρχή της ισότητας, ούτε η διάταξη του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, αφού ο περιορισμός αυτός δεν επιφέρει στέρηση ή κατάργηση περιουσιακών δικαιωμάτων, αλλά προβλεπόμενο με διάταξη νόμου θεμιτό κατά τα ήδη προαναφερθέντα περιορισμό αυτών, ούτε η σχετική ρύθμιση να αντίκειται στην από τη διάταξη του άρθρου 25 παρ.1 του ισχύοντος Συντάγματος αρχή της αναλογικότητας, εφόσον το μέτρο αυτό υπό τις προμνησθείσες περιστάσεις που επέβαλαν τη θέσπισή του, τυγχάνει πρόσφορο (κατάλληλο) για τη πραγμάτωση του προαναφερθέντος σκοπού, αναγκαίο αφού επάγεται ελάχιστο περιορισμό επί της παρεπομένης αξίωσης του δικαιούχου προς καταβολή τόκων και δεν θίγει την αξίωση αυτού κατά κεφάλαιο και αναλογικό, αφού τελεί σε ανεκτή σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπό. Αντίθετο συμπέρασμα δεν μπορεί να συναχθεί από το ότι έχει δοθεί αντίθετη νομολογιακά λύση σε άλλους φορείς του δημοσίου τομέα, όπως η ΕΡΤ ή ο ΟΛΠ, λόγω του κατά τα άνω διαφορετικού αντικειμένου της δραστηριότητας του "Επικουρικού Κεφαλαίου" ως οργανισμού επικουρικής ασφάλισης για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη από τη πρόκληση τροχαίων ατυχημάτων, του οποίου το ύψος των οφειλών είναι απρόβλεπτο σε σχέση με τα εν λόγω νομικά πρόσωπα που έχουν συγκεκριμένες δραστηριότητες, ενώ η διαφοροποίηση αυτή δεν επηρεάζεται από το εάν πρόκειται για φορείς που ανήκουν ή όχι στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Τέλος δεν μπορεί να γίνει λόγος για παραβίαση των άρθρων 20 παρ. 1 του ισχύοντος Συντάγματος, 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ και 14 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, διότι η ρύθμιση αυτή που προσδιορίζει το ποσοστό του τόκου σε ορισμένο ύψος δεν αποκλείει τη πρόσβαση των θιγομένων από αυτήν στα Δικαστήρια. Από τη διάταξη του άρθρου 580§3 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 65 παρ. 1 του ν. 4139/2013, προκύπτει ότι αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε άλλο λόγο, εκτός από εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να ασχοληθεί με την εκδίκαση της, ιδίως αν κατά την κρίση του δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση .Στην προκειμένη περίπτωση, εφόσον έγινε δεκτός ο μοναδικός λόγος αναίρεσης, που δεν είχε απορριφθεί και παραπέμφθηκε, δεν υπάρχει στάδιο περαιτέρω εκδίκασης της υπόθεσης.
Συνεπώς, επιβάλλεται, αφού κρατηθεί η υπόθεση, να γίνει δεκτή η έφεση της αναιρεσείουσας, να εξαφανισθεί η εκκαλούμενη υπ’ αρ. 3317/2007 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία εσφαλμένως είχε κάνει δεκτούς τους προδιαληφθέντες λόγους των ανακοπών και να απορριφθούν οι κρινόμενες ανακοπές. Τέλος, πρέπει να συμψηφιστούν τα δικαστικά έξοδα, γιατί η ερμηνεία των κανόνων δικαίου που εφαρμόστηκαν ήταν ιδιαίτερα δυσχερής (179,183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ’ αρ. 5038/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.
Κρατεί την υπόθεση
Δέχεται κατ’ ουσίαν την υπ’ αρ. εκθ.καταθ. .../2009 έφεση.
Εξαφανίζει την υπ’ αρ. 3317/2007 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.
Κρατεί και δικάζει τις υπ’ αριθ. 98246/5967/2006 και 98271/5971/2006 ανακοπές.
Απορρίπτει τις ανακοπές.
Συμψηφίζει τη δικαστική δαπάνη μεταξύ των διαδίκων.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Μαρτίου 2017.
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 27 Απριλίου 2017. Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΘΑΝΟΥ-ΧΡΙΣΤΟΦΙΛΟΥ
ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ

27-11-2016

thanou

Η ετήσια Γενική Συνέλευση της ΄Ενωσης Εισαγγελέων Ελλάδος είναι ένα σημαντικό γεγονός, κατά το οποίο δίδεται η ευκαιρία να συζητούνται τα θέματα που απασχολούν τη Δικαιοσύνη και τους λειτουργούς της, να διατυπώνονται δημόσια τα αιτήματα των θεσμικών οργάνων της Δικαιοσύνης, παρουσία των εκπροσώπων των άλλων δύο Λειτουργιών και να κατατίθενται προτάσεις προς επίλυση των προβλημάτων.

Η Χώρα μας και ο Ελληνικός λαός εβίωσαν κατά τα τελευταία χρόνια μια βαθειά οικονομική κρίση. Και οι Δικαστικοί και Εισαγγελικοί Λειτουργοί, ήταν όχι μόνον από τους πρώτους που υπέστησαν τις συνέπειες αυτής της κρίσης, με υπερβολικές μειώσεις του μισθολογίου τους, το οποίο τελικά, μετά από τις προσπάθειες των Δικαστικών Ενώσεων, αποκαταστάθηκε, κατά ένα μεγάλο μέρος, αλλά και λόγω των μεγάλων κενών των οργανικών θέσεων των Δικαστικών Λειτουργών και κυρίως των Δικαστικών υπαλλήλων, που προκαλούν σοβαρό πρόβλημα στην ομαλή λειτουργία των δικαστηρίων.

Ενώνοντας τη φωνή μου με εκείνη της ΄Ενωσης Εισαγγελέων, σχετικά με τα καθημερινά προβλήματα που αντιμετωπίζουν, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους οι Δικαστικοί Λειτουργοί, όπως πολύ παραστατικά τα περιέγραψε ο Πρόεδρος της ΄Ενωσης κ. Ασπρογέρακας, θα ήθελα, στο σημείο αυτό, κατά τρόπον λίαν συνοπτικό, να αναφερθώ σε τρία ζητήματα για τα οποία έχει γίνει πολύς λόγος.

Οι Δικαστικοί και Εισαγγελικοί Λειτουργοί ασκούν έργο βαρύ, επίπονο και σπουδαίο και απαιτείται, ασφαλώς, να ευρίσκονται σε διαρκή πνευματική ετοιμότητα και εγρήγορση και σε ψυχική ηρεμία και νηφαλιότητα, ώστε να αποφαίνονται ορθώς. Διότι πέραν της ταχύτητας, η ορθότητα των αποφάσεων είναι αυτή που χαρακτηρίζει την ποιοτική Δικαιοσύνη. Ορισμένοι, όμως, ευτυχώς ελάχιστοι πολιτικοί ή δημοσιογράφοι, ή άλλοι οικονομικοί, και λοιποί παράγοντες, με δηλώσεις τους, προσπαθούν, ανεξάρτητα εάν το επιτυγχάνουν ή όχι, να διαταράσσουν την πνευματική και ψυχική ηρεμία των Δικαστικών Λειτουργών, όταν είτε το πρόσωπο κάποιου εξ αυτών, είτε οι υπηρεσιακές του ενέργειες δεν τους είναι αρεστές. ΄Ετσι μέσα στο πλαίσιο αυτό, όταν, με νομοθετική ρύθμιση αναγνωρίσθηκε η αρμοδιότητα πειθαρχικού ελέγχου και στους Προέδρους των Ανωτάτων Δικαστηρίων, ορισμένοι, ελάχιστοι ενοχλήθηκαν και παραπληροφορώντας εν επιγνώσει τους και στοχοποιώντας ειδικώς το πρόσωπο της Προέδρου του Αρείου Πάγου, προσπαθούσαν να «ξεσηκώσουν» τους Εισαγγελείς, με το επιχείρημα «γιατί η Πρόεδρος να έχει αρμοδιότητα και για τους Εισαγγελείς», αποκρύπτοντας, όμως επίσης εν επιγνώσει τους ότι και ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου έχει αντίστοιχη αρμοδιότητα και για τους Δικαστές και με το επί πλέον αβάσιμο επιχείρημα ότι ο Πρόεδρος, ως διαθέτων αρμοδιότητα άσκησης πειθαρχικής αγωγής, προεδρεύει ανεπιτρέπτως και του Πειθαρχικού Συμβουλίου, αποκρύπτοντας επίσης, ότι τέτοιο ζήτημα δεν τίθεται, διότι με βάση τον Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων, ο ασκήσας την πειθαρχική δίωξη κωλύεται και δεν συμμετέχει στα Πειθαρχικά Συμβούλια.

Αναφορικά με την πολυσυζητηθείσα σχετικά πρόσφατη συνάντηση των Προέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων, μετά από αίτημά τους, με τον Πρωθυπουργό, κατά την έναρξη του νέου δικαστικού έτους. Κατά την άποψή μας, οι συναντήσεις του επικεφαλής της Εκτελεστικής Εξουσίας με τους επικεφαλής της Δικαστικής, προς συζήτηση των λειτουργικών προβλημάτων και των θεσμικών ζητημάτων, και προς εξεύρεση λύσεων επ΄ αυτών, θα έπρεπε να είναι ευκτέο και επιθυμητό, δεδομένου ότι η ομαλή λειτουργία της Δικαιοσύνης εξασφαλίζει τη σωστή λειτουργία του Κράτους Δικαίου. Δεν κατανοώ, επομένως, ούτε δικαιολογώ ορισμένες, μεμονωμένες φωνές, οι οποίες όχι μόνο έσπευσαν αμέσως να κριτικάρουν τη συνάντηση αυτή αλλά και να την χαρακτηρίσουν ως «συναλλαγή».

Θα ήθελα, λοιπόν να πληροφορήσω το Σώμα των Εισαγγελέων, ότι η συζήτηση που έγινε ήταν εποικοδομητική και ότι αποτέλεσμα αυτής, πέραν των άλλων, ήταν η άμεση αύξηση, κατά 18 συνολικά των θέσεων των Εισαγγελέων, σε όλες τις βαθμίδες, στις οποίες αναφέρθηκε προηγουμένως και ο Υπουργός Δικαιοσύνης, διότι η κα Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου και η ομιλούσα εκθέσαμε στον Πρωθυπουργό τον συνεχώς αυξανόμενο φόρτο των Εισαγγελέων, εξαιτίας του προσφυγικού, μεταφέροντας κ. Πρόεδρε της ΄Ενωσης Εισαγγελέων ότι αυτό αποτελεί και έντονο αίτημα της Ενώσεώς σας. Επίσης, μέσα στα θετικά αποτελέσματα της συνάντησης αυτής συγκαταλέγεται και η αύξηση, κατά 4 θέσεις των Αρεοπαγιτών, διότι εξήγησα στον Πρωθυπουργό, ο οποίος έδωσε το πράσινο φως και για το αίτημα αυτό, το μεγάλο πρόβλημα δυσλειτουργίας του Αρείου Πάγου, εξαιτίας ορισμένων μακρόχρονων αναρρωτικών αδειών. Και στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω και δημόσια τον νέο Υπουργό Δικαιοσύνης κ. Κοντονή, για την άμεση ανταπόκρισή του στο αίτημα αυτό, καθώς και γενικότερα για την πολύ καλή συνεργασία μας και για το ενδιαφέρον, το οποίο επιδεικνύει για όλα τα θέματα, που του θέτουμε. Θα επανέλθω άμεσα κ. Υπουργέ για την αύξηση και στις λοιπές θέσεις καθώς και για τη συμπλήρωση των κενών, των 36 θέσεων των Ειρηνοδικών, από τον πίνακα επιτυχόντων του Διαγωνισμού του 2015, ο οποίος πρέπει να εξακολουθήσει να ισχύει και για το μέλλον.

Και για να κλείσω το ζήτημα αυτό, θα τονίσω, ότι οι Πρόεδροι των Ανωτάτων Δικαστηρίων δικαιούμεθα και υποχρεούμεθα να ασχολούμεθα με τα προβλήματα της Δικαιοσύνης και των Δικαστικών Λειτουργών και με την εξεύρεση λύσεων επ΄ αυτών και αυτό θα εξακολουθήσουμε να πράττουμε, ανεξάρτητα εάν αυτό ενοχλεί ή όχι ελαχίστους.

Διαβεβαιώνω ότι οι Πρόεδροι των Ανωτάτων Δικαστηρίων έχουμε πλήρη επίγνωση του τιμητικού αξιώματος το οποίο φέρουμε και το οποίο σεβόμαστε απολύτως. Εξ΄άλλου, κατά τη μακρόχρονη θητεία μας στο Δικαστικό Σώμα, έχουμε αποδείξει ότι έχουμε κάνει βίωμά μας το πνεύμα ανεξαρτησίας και αξιοπρέπειας, από το οποίο πρέπει να διακατέχεται ο Δικαστικός Λειτουργός και το ίδιο αποδεικνύουν καθημερινά, στη συντριπτική πλειοψηφία τους οι Δικαστές και Εισαγγελείς. Επομένως, τα πικρόχολα σχόλια ελαχίστων περί δήθεν «συναλλαγής» εκθέτουν εκείνους οι οποίοι τα εκστομίζουν και δεν μπορούν να μας αγγίξουν.

Λίγα λόγια σχετικά με το ζήτημα της αύξησης του ορίου συνταξιοδότησης: Μετά από πρόσφατες νομοθετικές ρυθμίσεις, του 2016, οι Δικαστικοί Λειτουργοί είναι ο μόνος κλάδος, σε βάρος του οποίου γίνεται δυσμενής διάκριση, ως προς το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης. Και τούτο διότι, με νόμους που ψηφίσθηκαν κατά το 2016, το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης αυξήθηκε από το 65 ο έτος στο 67 ο έτος για όλους τους Δημοσίους υπαλλήλους, τους υπαλλήλους της Βουλής, τους Δικαστικούς υπαλλήλους, καθώς και όλους του ευρύτερου δημόσιου τομέα, όπως τραπεζικούς υπαλλήλους κ.λπ. Περαιτέρω, οι Υποθηκοφύλακες και οι Συμβολαιογράφοι έχουν όριο ηλικίας το 70 ο έτος. Επίσης, με νομοθετική ρύθμιση του 2015 και του 2016, οι Πρόεδροι και Αντιπρόεδροι των Ανεξάρτητων Αρχών και του ΑΣΕΠ έχουν όριο ηλικίας το 73 ο έτος και τα μέλη αυτών το 70 ο έτος. Κατόπιν των ανωτέρω, το ισχύον νομοθετικό καθεστώς του άρθ. 88 παρ. 5 του Συντάγματος, που προβλέπει τη συνταξιοδότηση των Δικαστών στο 65 ο έτος μέχρι το βαθμό του Εφέτη και στο 67 ο για τους ανώτατους, βρίσκεται σε αντίθεση με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και ειδικότερα με Οδηγίες που έχουν κυρωθεί από την Ελλάδα και οι οποίες προβλέπουν (αντίστοιχα με την αρχή της ισότητας του Ελληνικού Συντάγματος), την αρχή της ίσης μεταχείρισης και της μη διάκρισης, λόγω ηλικίας, στον τομέα της εργασίας και της απασχόλησης. Κατά την άποψή μας, πρέπει να γίνει διασταλτική ερμηνεία του ισχύοντος άρθρου του Συντάγματος (88 παρ. 5), το οποίο χρήζει ερμηνείας, ως προς το ότι η προβλεπόμενη σαυτό συνταξιοδότηση στο 65 ο και 67 ο έτος αντίστοιχα, έχει προβλεφθεί προς προστασία των Δικαστών, ώστε να μην υπάρχει δυνατότητα να παυθούν σε μικρότερο από το προβλεπόμενο όριο ηλικίας, από την Εκτελεστική Εξουσία, εάν δεν είναι αρεστοί. Δεν ισχύει, όμως, η υποχρεωτικότητα του προβλεπομένου ορίου ούτε όταν ο ίδιος ο Δικαστής παραιτείται ενωρίτερα, όπως από όλους γίνεται δεκτό και ισχύει και αντίστοιχα ούτε εάν ο ίδιος επιθυμεί να παραταθεί σε ανώτερο όριο, προς άρση της δυσμενούς διάκρισης, την οποία, σύμφωνα με όσα προανέφερα, υφίστανται πλέον οι Δικαστικοί Λειτουργοί, έτσι ώστε να εναρμονισθεί η εσωτερική έννομη τάξη με την έννομη τάξη της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης. Το ζήτημα αυτό, όμως είναι ένα σοβαρό νομικό ζήτημα, που θα πρέπει να συζητηθεί περισσότερο. Θα έλεγα, λοιπόν, να μην υπάρξουν ακόμη τοποθετήσεις περί αντισυνταγματικότητας, πριν ακουστούν αναλυτικά και οι δικές μας απόψεις, τι οποίες σε λίγες ημέρες θα τις έχουμε καταγράψει και θα σας καλέσουμε κύριοι συνάδελφοι, δικαστές και Εισαγγελείς, καθώς και τους εκπροσώπους της Νομοθετικής και Εκτελεστικής Εξουσίας, για να κάνουμε μία επιστημονική συζήτηση, επί του θέματος αυτού.

Τελειώνοντας, θα ήθελα κ. Πρόεδρε της ΄Ενωσης Εισαγγελέων Ελλάδος, και δι΄υμών και όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΄Ενωσής σας, να σας συγχαρώ διότι διαχειρίζεστε με σοβαρότητα, με υπευθυνότητα και σύνεση τα ζητήματα που ανακύπτουν, διατηρώνοντας έτσι υψηλά το κύρος και την αξιοπιστία της ΄Ενωσης. Στο Δικαστικό Σώμα ο σεβασμός προς τα θεσμικά όργανα και προς τους ιεραρχικά ανώτερους δεν επιβάλλεται, ευρίσκεται στις συνειδήσεις μας και αποτελεί έκφραση του δικαστικού ήθους. Και αυτός είναι ο λόγος, για τον οποίον αυτοί οι ελάχιστοι οι οποίοι προσπαθούν να διδάξουν ισοπέδωση και ασέβεια δεν βρίσκουν ανταπόκριση και αντιμετωπίζονται αρνητικά από τη συντριπτική πλειοψηφία του Δικαστικού Σώματος.

Και απευθυνόμενη προς εσάς κ.κ. Εισαγγελικοί Λειτουργοί, θα ήθελα να σας συγχαρώ, διότι στη συντριπτική πλειοψηφία, ασκείτε τα καθήκοντά σας με πλήρη ευσυνειδησία, παρά τις δύσκολες συνθήκες και τον μεγάλο φόρτο εργασίας. Από κοινού με την Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, συμμεριζόμαστε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζετε και είμαστε κοντά σας.

Εξακολουθείστε την άσκηση των καθηκόντων σας με τον ίδιο τρόπο ανεξαρτησίας, αντικειμενικότητας και ευσυνειδησίας, ώστε η Δικαιοσύνη να μπορεί να εξακολουθεί να γράφεται με «Δ» κεφαλαίο.
Σας ευχαριστώ.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
Αθήνα, 7 Οκτωβρίου 2016
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Πρώτιστο καθήκον των επικεφαλής των Ανωτάτων Δικαστηρίων είναι η διαφύλαξη του κύρους και της ανεξαρτησίας των Δικαστικών Λειτουργών, συνάρτηση της οποίας, ως θεσμικό και όχι ως οικονομικό ζήτημα, αποτελεί και το ύψος του μισθολογίου τους, ώστε να εξασφαλίζεται η αξιοπρεπής διαβίωσή τους, όπως προβλέπεται από το Σύνταγμα (άρθρ. 88). Συνεπώς, δικαιούνται και υποχρεούνται να εκδηλώνουν ενδιαφέρον και για το εν λόγω θέμα, το οποίο, μαζί με άλλα θεσμικά θέματα που χρήζουν άμεσης επίλυσης για την βελτίωση της ποιότητας και της ταχύτητας στην απονομή της Δικαιοσύνης (αύξηση οργανικών θέσεων, μηχανοργάνωση Δικαστηρίων, συμμόρφωση της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις) καθώς και θέματα Δικαιοσύνης, που σχετίζονται με την υπό σχεδιασμό αναθεώρηση του Συντάγματος, συζητήθηκαν στην χθεσινή συνάντηση με τον Πρωθυπουργό, μετά από αίτημα των Προέδρων, επ΄ ευκαιρία της έναρξης του νέου δικαστικού έτους και επ΄ ευκαιρία της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης.
Παρόμοια συνάντηση είχε πραγματοποιηθεί και επί Πρωθυπουργίας κ. Σαμαρά, με τους τότε Προέδρους των Ανωτάτων Δικαστηρίων.
Η προσπάθεια ορισμένων Πολιτικών Κομμάτων να εμπλέξουν τα θεσμικά όργανα της Δικαιοσύνης σε κομματικά παιχνίδια είναι απαράδεκτη και πρέπει, επιτέλους, να σταματήσει. Οι Πρόεδροι των Ανωτάτων Δικαστηρίων και γενικότερα όλοι οι Δικαστικοί Λειτουργοί δεν χρειάζονται υποδείξεις από κανέναν για να εφαρμόσουν το Σύνταγμα και τους Νόμους, χωρίς, βεβαίως να βρίσκονται απομονωμένοι από την κοινωνία και τα προβλήματά της.
Ως εκ τούτου, η επικοινωνιακή διαχείριση της συνάντησης από ορισμένες πλευρές υπήρξε ατυχής και άστοχη.

Το Διοικητικό Δικαστήριο Φρανκφούρτης, έκρινε με την από 16 Μαΐου 2013 απόφασή του (αριθμός αποφάσεως: 9 L 1393/13.F) κατά την διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων ότι η ρύθμιση του ανώτατου ορίου ηλικίας των Δικαστών αντιβαίνει στην απαγόρευση δυσμενούς μεταχείρισης λόγω ηλικίας του ευρωπαϊκού κοινοτικού δικαίου και συνεπώς συνιστά άμεση δυσμενή μεταχείριση και διάκριση σε βάρος των Δικαστών.

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ

Η αιτούσα δικαστής, υποχρεούνταν σύμφωνα με το νόμο, να αποχωρήσει τον Ιούνιο του 2013 από την υπηρεσία με την συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας της. Ήδη από τον Δεκέμβριο του 2012, ζήτησε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης η αποχώρησή της από την υπηρεσία να αναβληθεί με την συμπλήρωση του 68ου έτους της ηλικίας της. Μετά την απόρριψη της αιτήσεώς της από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, ζήτησε προσωρινή δικαστική προστασία από το Διοικητικό Δικαστήριο Φρανκφούρτης.

Το Διοικητικό Δικαστήριο Φρανκφούρτης, ακολούθησε την νομική επιχειρηματολογία της Δικαστού, σύμφωνα με την οποία ο κανονισμός του ανωτάτου ορίου ηλικίας συνιστά μια άμεση δυσμενή μεταχείριση της αιτούσας (Δικαστού) και ότι το Κράτος δεν μπορεί να δικαιολογήσει, έστω και ως εξαίρεση, μια τέτοια δυσμενή μεταχείριση και διάκριση λόγω ηλικίας. Στην προκείμενη περίπτωση, μια τέτοια δυσμενής μεταχείριση δεν δικαιολογείται ούτε από το άρθρο άρθρο. 4 παρ.1 της Οδηγίας 2000/78/EG ούτε από το άρθρο 6 παράγραφος. 1 της κοινοτικής οδηγίαςRL 2000/78/EG και συνεπώς συνιστά σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 1 της Οδηγίας 2000/78/EG einen μια απαγορευμένη παραβίαση της αρχής ίσης μεταχειρίσεως σύμφωνα με το άρθρο 1 της Οδηγίας 2000/78/EG. Πολύ περισσότερο, η Πολιτεία παρέλειψε να λάβει υπόψη τις παραπάνω σκέψεις και να αποδείξει δια της νομοθετικής οδού, πως θα επενεργούσε μια ευελιξία στο Δίκαιο Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών. Εφόσον ο νομοθέτης δεν έκανε χρήση της παρεχόμενης σε αυτόν διακριτικής ευχέρειας, τότε η νομοθετική ρύθμιση η οποία προβλέπει την αποχώρηση από την υπηρεσία με μόνη την συμπλήρωση του ορίου ηλικίας, θεωρείται ότι η Πολιτεία χρησιμοποιεί ένα δυσανάλογο μέσο σε σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπότσι προσβάλλεται η αρχή της αναλογικότητας. Εν προκειμένω και για την διαπιστωθείσα δυσμενή μεταχείριση λόγω ηλικίας, δεν τηρήθηκαν και οι υψηλές απαιτήσεις που θέτει το Δ.Ε.Ε. σχετικά για την συμβατότητα των εθνικών νομοθετικών ρυθμίσεων με το κοινοτικό δίκαιο.

Επιμέλεια:
Δημήτριος Ζιγκόλης

Αντεισαγγελέας Πρωτοδικών

Αντισυνταγματική κρίθηκε από την Ολομέλεια του Αρείου Πάγου η διάταξη του πρώην υπουργού Δικαιοσύνης Χαράλαμπου Αθανασίου, η οποία είχε χαρακτηριστεί ως «καθαρτήριο» των καταχραστών του Δημοσίου και είχε προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων, τον Απρίλιο του 2014.
Ομόφωνα η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έκρινε ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση, που έδινε τη δυνατότητα απαλλαγής κάποιων κατηγορουμένων ή καταδικασθέντων για κατάχρηση δημοσίου χρήματος παραβιάζει τις διατάξεις του Συντάγματος.

Η «χαριστική», κατά πολλούς, αυτή ρύθμιση ίσχυσε για μόλις 13 αφού ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης επανέφερε το άρθρο του ν. 4254/2014 που είχε διαγραφεί, «εκ παραδρομής», όπως είχε πει ο κ. Αθανασίου, ζητώντας μάλιστα και συγνώμη για αυτό.

Η επίμαχη ρύθμιση που είχε επιφέρει τροποποίηση στον Ποινικό Κώδικα, δημιουργώντας ένα νομοθετικό κενό χρησιμοποιήθηκε από κατηγορούμενο στην υπόθεση των εξοπλιστικών , χωρίς όμως αποτέλεσμα αφού το αρμόδιο δικαστικό συμβούλιο, τον Απρίλιο του 2015, έκρινε πως ήταν αντισυνταγματική η ρύθμιση, κάνοντας λόγο για «κρυπτοαμνηστία».
Το συγκεκριμένο άρθρο του Ποινικού Κώδικα, το οποίο κατάργησε προσωρινά ο κ. Αθανασίου, προέβλεπε ότι οι ποινές που ισχύουν για τους δημοσίους υπαλλήλους, αφορούν και σημαίνοντα πρόσωπα εταιριών οι οποίες κατά καιρούς έχουν χρηματοδοτηθεί από το Δημόσιο, όπως είναι τα Ελληνικά Ναυπηγεία, η ΔΕΗ, η ΔΕΠΑΝΟΜ, η κατασκευαστική ΘΕΜΙΣ, ο Οργανισμός Σχολικών Κτιρίων αλλά και πάμπολλες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, αθλητικά σωματεία, συνεταιρισμοί και πολιτιστικοί σύλλογοι, υπάλληλοι και στελέχη των οποίων έχουν καταδικαστεί ή κατηγορούνται για σοβαρά αδικήματα, με βάση, πολλές φορές, τις διατάξεις του νόμου «περί καταχραστών του Δημοσίου».
Μετά τις αντιδράσεις πάντως που είχαν προκληθεί κυρίως από νομικούς, η τότε κυβέρνηση επανέφερε με τροπολογία, στο μεσοπρόθεσμο τη διάταξη που είχε παραλειφθεί. O τότε υπουργός δικαιοσύνης είχε ισχυριστεί ότι η διάταξη είχε μπει "εκ παραδρομής"...
πηγή: Ζougla.gr

Poll: ΠΩΣ ΑΞΙΟΛΟΓΕΙΤΕ ΤΗ ΝΕΑ ΜΑΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ;

Joomla forms builder by JoomlaShine

Ευχαριστούμε για τη συμμετοχή σας

Login

Who's online

We have 36 guests and no members online